سرویس
جمعه ۹ آبان ۱۳۹۳ / Oct 31 2014
تعداد کل اخبار: 265

بازدید ایسنا از مرکز پزشکی هسته‌یی بیمارستان شریعتی

معاون مرکز پزشکی هسته‌یی بیمارستان شریعتی:سوخت راکتور تهران به موقع تامین شود،مشکلی نداریم

» سرویس: سياسي - انرژي هسته‎‌اي

مرکز پزشکی هسته‌یی بیمارستان شریعتی از قدیمی‌ترین مراکز در نوع خود در ایران و تهران است. این مرکز نه تنها در کشور بلکه در بین کشورهای منطقه و دنیا نیز شناخته شده است. با این حال هزینه بستری بیماران در این مرکز کم‌تر از یک شب اقامت در مهمان‌خانه‌های تهران است.

این مرکز علاوه بر داشتن دستگاه‌ها و امکانات برای تشخیص و درمان انواع سرطان‌ها و بیماری‌های دیگر، در یکی دو سال اخیر به سیکلوترون (شتاب دهنده ذره‌یی یا کارخانه تولید رادیودارو) و دستگاه تصویربرداری مجهز شده است، اما این تجهیزات گران به خاطر گرانی‌های یکی دو سال اخیر در کشور و بی‌توجهی از سوی وزارت بهداشت بی‌استفاده در گوشه‌ای خاک می‌خورند. این در حالی است که این روز‌ها شاهد صدور بی‌رویه و بدون توجیه اقتصادی و تخصصی مجوز‌ واردات این نوع دستگاه‌های پیشرفته پزشکی برای بیمارستان‌های تهران از سوی وزارت بهداشت هستیم!

با وجود پیشرفت پزشکی هسته‌یی در ایران اما هنوز در تامین تجهیزات پیشرفته و کاربردی در این زمینه نه تنها از دنیا بلکه از کشور‌های منطقه و همسایه خود نیز بسیار عقب هستیم.

دکتر داود بیکی، متخصص داروسازی هسته‌یی، استاد دانشگاه علوم پزشکی تهران و معاون پژوهشی مرکز تحقیقات پزشکی هسته‌یی بیمارستان شریعتی در گفت‌وگو با خبرنگار انرژی هسته‌یی خبرگزاری دانشجویان ایران (ایسنا)، با اشاره به جوان بودن رشته پزشکی هسته‌یی در دنیا گفت: رشد رشته پزشکی هسته‌یی نسبت به رشته‌های دیگر در عرصه پزشکی سریع‌تر بوده است. علاوه بر این رشد سریع در تعداد و تنوع رادیوداروها و دستگاه‌های تصویربرداری به ویژه در دو دهه اخیر باعث شده پزشکی هسته‌یی در دنیا پیشرفت سریعی داشته باشد.

ایران در پزشکی هسته‌یی به لحاظ کاربردی پیشرفت زیادی داشته است

او با اشاره به رشد این رشته تخصصی در ایران گفت: ایران در هر سه حیطه کاربردی رشته پزشکی هسته‌یی یعنی تصویربرداری، انجام آزمایش‌های برون‌تنی با رادیوایزوتوپ ها (جهت اندازه‌گیری هورمون‌ها، آنزیم‌ها و ...) و درمان (استفاده از رادیوایزوتوپ‌های نشردهنده تشعشعات آلفا و بتا) پیشرفت‌های قابل توجه و زیادی به دست آورده است. در بخش تصویربرداری از تشعشعات گاما و پوزیترون (اشعه بتا با بار مثبت) و جهت اهداف درمانی از ذرات نگاترون (اشعه بتا با بار منفی) یا آلفا استفاده می‌شود. رادیوایزوتوپ‌های مورد استفاده در این زمینه بسیار متعددند که برخی از آن‌ها به کمک راکتور تحقیقاتی تهران یا شتاب دهنده ذره‌یی (سیکلوترون) سازمان انرژی اتمی واقع در کرج تولید می‌شوند و تعدادی هم از خارج کشور وارد می‌شوند.

معاون پژوهشی مرکز تحقیقات پزشکی هسته‌یی بیمارستان شریعتی اظهار کرد: در حال حاضر 135مرکز پزشکی هسته‌یی فعال در سراسر کشور وجود دارد که بیش از نیمی از آن‌ها در شهرستان‌ها و کم‌تر از نصف آن‌ها در تهران مستقر هستند. هم‌چنین حدود 650 هزار تا 800 هزار بیمار در سال به این مراکز در سراسر کشور مراجعه و در سه حیطه تصویربرداری، درمان و آزمایش‌های برون‌تنی خدمات دریافت می‌کنند.

بیمارستان شریعتی از فعال‌ترین مراکز هسته‌یی درمان سرطان تیرویید در دنیا است

وی تاکید کرد که مرکز تحقیقات پزشکی هسته‌یی بیمارستان شریعتی یکی از فعال‌ترین مراکز درمان سرطان تیرویید در دنیا به لحاظ انبوه بیماران مراجعه‌کننده و میزان مواد رادیواکتیو مصرفی محسوب می‌شود.

دستگاه گاماکمرا مرکز پزشکی هسته‌یی شریعتی

این استاد دانشگاه گفت: در حال حاضر، علاوه بر دانشگاه علوم پزشکی تهران، دو دانشگاه شهید بهشتی و مشهد نیز تربیت متخصص پزشکی هسته‌یی را بر عهده دارند.

او افزود: تا سال 1359 تمام رادیوداروها و کیت‌های رادیودارویی از خارج از کشور وارد می‌شد و آن موقع تعداد مراکز پزشکی هسته‌یی اندک بود، اما کم‌ کم سازمان انرژی اتمی ایران با تاسیس بخشی به نام "بخش رادیوایزوتوپ" به کمک آژانس بین‌المللی انرژی اتمی به تولید تعدادی از رادیوداروها و کیت‌های رادیودارویی اقدام کرد. در سال‌های گذشته، تست‌های بالینی مربوط به این رادیوداروها در مرکز تحقیقات پزشکی هسته‌یی بیمارستان شریعتی انجام شده و تولید و توزیع رادیوداروهای تولیدی تحت نظارت وزارت بهداشت، درمان و آموزش پزشکی انجام شده است.

امکان درمان و تشخیص سرطان تیرویید در کشور فراهم است

معاون پژوهشی مرکز تحقیقات پزشکی هسته‌یی بیمارستان شریعتی در ادامه درباره روش‌های تولید رادیودارو در کشور با بیان این‌که رادیوداروها به دو دسته راکتوری و سیکلوترونی (با نیمه عمرهای کوتاه و بلند) تقسیم می‌شوند، گفت: از جمله رادیوایزوتوپ‌های محصول راکتور، مولیبدن 99 است که از تکنسیم- 99m حاصل از این رادیوایزوتوپ می‌توان بیش از بیست نوع رادیوداروی تشخیصی جهت تصویربرداری از ارگان‌ها و اعضای مختلف بدن تهیه کرد. در حال حاضر امکان تولید داخلی این رادیوایزوتوپ و هم‌چنین رادیوایزوتوپ ید 131 که در تشخیص و درمان پرکاری و سرطان تیرویید استفاده می‌شود، وجود دارد.

بیکی افزود: از آن‌جا که بعضی از رادیوایزوتوپ‌ها نظیر رادیوایزوتوپ‌های مورد استفاده در تکنیک تصویربرداری "پت" (تصویربرداری پزشکی هسته‌یی به وسیله رادیوایزوتوپ‌های ناشر پوزیترون) نیمه عمر بسیار کوتاهی دارند، (مثل فلوئور 18 با نیمه عمر 110 دقیقه یا کربن 11 با نیمه عمر 20 دقیقه) باید در داخل کشور تولید شوند و امکان واردات آن‌ها وجود ندارد. از این رو تولید رادیوداروهای حاوی این رادیوایزوتوپ‌ها (نظیر F18-FDG)، به یک کارخانه داروسازی کوچک مجهز به "سیکلوترون" در کنار دستگاه تصویربرداری "پت اسکن" (PET-CT) در بیمارستان یا مرکز پزشکی هسته‌یی نیاز است.

اولین سیکلوترون و پت اسکن را بیمارستان شریعتی خریداری کرد

وی ادامه داد: در حال حاضر سیستم‌های سیکلوترون و پت اسکن به طور کامل وارداتی است و خوشبختانه اولین دستگاه‌های پت اسکن توسط بیمارستان‌های شریعتی وابسته به دانشگاه علوم پزشکی تهران و مسیح دانشوری وابسته به دانشگاه علوم پزشکی شهید بهشتی خریداری شده است.

دکتر داود بیکی، متخصص داروسازی هسته‌یی

به گزارش ایسنا، بیمارستان مسیح دانشوری تولید آزمایشی رادیوداروی F18-FDG و تصویربرداری به وسیله پت اسکن را از 15 اسفند سال جاری آغاز کرده است. اما با وجود نصب دستگاه پت اسکن در بیمارستان شریعتی از چند سال پیش، به علت وجود برخی مشکلات مالی و اختصاص نیافتن بودجه لازم بخش تولید رادیودارو و سیکلوترون مربوطه هنوز راه‌اندازی نشده است.

به ازای جمعیت 75 میلیونی در کشور 75 دستگاه پت اسکن نیاز داریم

معاون پژوهشی مرکز تحقیقات پزشکی هسته‌یی بیمارستان شریعتی در پاسخ به این پرسش که نیاز کشور به دستگاه‌های پت اسکن چه میزان است؟ با تاکید بر این‌که این مساله باید توسط یک کمیته تخصصی متشکل از کارشناسان نظام سلامت، متخصصان پزشکی هسته‌یی و داروسازان هسته‌یی و بر اساس انجام مطالعات تطبیقی تعیین شود تصریح کرد: بر اساس استاندارد‌های بین‌المللی به ازای هر یک میلیون نفر جمعیت، یک دستگاه پت اسکن نیاز است، بنابراین در شرایط ایده‌آل باید به ازای 75 میلیون نفر جمعیت ایران، 75 دستگاه پت اسکن در کشور موجود باشد، هر چند که در سال 2010 میزان نیاز به دستگاه پت اسکن توسط آژانس بین‌المللی انرژی اتمی دو و نیم دستگاه به ازای هر یک میلیون نفرجمعیت اعلام شده است.

وی گفت: تجهیز یک بیمارستان به سیکلوترون و پت اسکن به همراه تمامی تجهیزات جانبی حدودا 10 میلیون دلار هزینه دارد. البته لزومی ندارد به ازای هر پت اسکن، یک سیکلوترون (کارخانه تولید رادیودارو) نصب شود، چرا که هر سیکلوترون بسته به نوع آن می‌تواند برای چند دستگاه پت اسکن رادیودارو تولید کند.

سیکلوترون یخچال "ساید بای ساید" نیست!

این استاد دانشگاه با انتقاد از نحوه تصمیم‌گیری در زمینه صدور مجوز برای واردات این دستگاه‌ها گفت: متاسفانه بسیاری از افراد حتی فعالان نظام سلامت کشور فکر می‌کنند، سیکلوترون یخچال "ساید بای ساید" است که در آن را باز کرده و رادیودارو را از داخل آن برداشته و استفاده ‌کنیم، در حالی که به هیچ وجه این‌گونه نیست. در واقع ما با یک کارخانه داروسازی شامل دستگاه تولید‌کننده رادیوایزوتوپ، آزمایشگاه رادیوشیمی و هات سل‌ها و ماژول‌های ویژه جهت تبدیل رادیوایزوتوپ به رادیودارو و بالاخره آزمایشگاه کنترل کیفی رادیودارو روبه‌رو هستیم و به یک تیم تخصصی شامل متخصصان داروسازی هسته‌یی، فیزیک، شیمی و پرتوپزشکی نیاز است. از این رو کلیه قوانین و مقررات موجود در مورد شرایط تولید داروها در کارخانه‌های داروسازی کشور در مورد این کارخانه تولید رادیودارو نیز تسری دارد.

کمیسیون ماده 20 وزارت بهداشت برای واردات سیکلوترون به طور تخصصی مجوز صادر کند

وی افزود: متاسفانه کمیسیون ماده 20 وزارت بهداشت که مسوول صدور مجوز خرید پت اسکن در کشور است به مراکز و اشخاصی که درخواست خرید پت اسکن دارند، بدون این‌که مدارک مربوط به تیم تخصصی اداره‌کننده سیکلوترون و کارخانه تولید رادیودارو (به ویژه مسوول فنی داروساز هسته‌یی) را درخواست کنند، مجوز خرید سیکلوترون و آزمایشگاه‌های مربوطه را معادل مجوز خرید دستگاه پت اسکن تلقی کرده و اقدام به صدور مجوز برای بیمارستان‌ها و پزشکان می‌کند.

این متخصص داروسازی هسته‌یی در پاسخ به این پرسش که کدام مراکز در اولویت دریافت مجوز برای خرید این دستگاه‌ها هستند؟ گفت: بر اساس تصمیم مسوولان وزارت بهداشت بیمارستان‌های دولتی و مراکز دانشگاهی در اولویت هستند. اما معتقدم زمان آن رسیده تا به بخش خصوصی حداقل برای وارد کردن دستگاه‌های پت اسکن مجوز داده شود. بخش‌های دولتی و دانشگاه‌ها بودجه لازم را ندارند و از طرفی جلوی بخش خصوصی گرفته شده است و این مساله کشور را در این زمینه عقب نگه داشته است.

در پزشکی هسته‌یی و تاسیس مراکز پزشکی هسته‌یی پیشرفت زیادی داشتیم

بیکی خاطرنشان کرد: جمهوری اسلامی در زمینه پزشکی هسته‌یی در 20 سال گذشته پیشرفت قابل توجهی داشته است، به جز پت در زمینه تربیت متخصص، پژوهش در پزشکی هسته‌یی و تاسیس مراکز پزشکی هسته‌یی پیشرفت زیادی داشته‌ایم. در سال 2006 در کنگره جهانی پزشکی هسته‌یی در کره جنوبی از بین هفتاد کشور رتبه هفتم را کسب کردیم و در 2010 در کنگره جهانی آفریقای جنوبی از بین 85 کشور مقام اول را به لحاظ تعداد پژوهش‌های ارائه شده در زمینه پزشکی هسته‌یی کسب کردیم.

سفرهای توریستی ایرانی‌ها به ترکیه برای انجام پت اسکن

این استاد دانشگاه با بیان این‌که اولین درخواست پت در مرکز تحقیقات پزشکی هسته‌یی بیمارستان شریعتی در سال 1381 به مقامات دولتی ارایه شد و بعد از 10 سال به تازگی دستگاه پت تهیه و آماده راه‌اندازی شده است، گفت: اما در این 10سال، ترکیه که فاقد دستگاه پت اسکن بود به 95 دستگاه مجهز شده است.

در حال حاضر بیماران زیادی برای پت اسکن به ترکیه و دیگر کشورهای همسایه می‌روند و برخی شرکت‌های تورریستی با دریافت هزینه‌های میلیونی از بیماران این سفر را میسر می‌کنند.

وی افزود: کشورهای منطقه مثل عربستان، کویت، اردن، سوریه، امارات متحده عربی، پاکستان و هند به تعداد قابل توجهی پت اسکن مجهز هستند و متاسفانه بیماران ایرانی باید با هزینه‌های بسیار بالا برای تصویربرداری پت به این کشورها سفر کنند.

این متخصص داروسازی هسته‌یی درباره تجهیز مراکز هسته‌یی و بیمارستان‌ها در شهرستان‌ها به پت اسکن گفت: با توجه به نیمه عمر کوتاه رادیوداروهای PET، برای تجهیز شهرستان‌ها به پت اسکن حتما باید سیکلوترون در کنار آن وجود داشته باشد. در حال حاضر چند مرکز استان از جمله بیمارستان رضوی مشهد، و دو بیمارستان‌ در شیراز و تبریز جهت خرید این سیستم اقدام کرده‌اند.

معاون پژوهشی مرکز تحقیقات پزشکی هسته‌یی بیمارستان شریعتی گفت: سیکلوترون و پت اسکن high- tech محسوب می‌شوند. شرکت‌های زیمنس، جنرال الکتریک و فیلیپس از جمله مهم‌ترین شرکت‌های فعال در زمینه عرضه دستگاه‌های تصویربرداری پت و سیکلوترون هستند.

تولید و واردات رادیودارو تحت تاثیر تحریم‌های یک‌جانبه و اتمام سوخت راکتور تهران

این متخصص داروسازی هسته‌یی درباره تولید رادیوداروهای با نیمه عمر بالا اظهار کرد: کلید اصلی این کار از سال 1359 زده شده است، اما در چند سال گذشته به ویژه از 1386 به بعد پیشرفت زیادی داشتیم. وقتی شرکت کاوشیار که واردکننده رادیوایزوتوپ‌های پزشکی به ایران بود در سال 1386 تحریم شد، دیگر نتوانستیم رادیوایزوتوپ به کشور وارد کنیم. به عنوان مثال مولیبدن 99 که عنصری رادیواکتیو است و از آن تکنسیم- 99m گرفته می‌شود تا سال 86 به کشور وارد و به ژنراتور تکنسیم- 99m تبدیل و به مراکز پزشکی هسته‌یی برای استفاده بیماران منتقل می‌شد، اما بعد از تحریم‌ها مسوولان سازمان انرژی اتمی تصمیم گرفتند به روش خاصی در راکتور تحقیقاتی تهران اقدام به تولید مولیبدن 99 کنند.

او ادامه داد: آن‌ها توانستند ژل ژنراتوری تولید کنند و تا یکی دو سال اخیر از این ژنراتور‌ها استفاده می‌شد، اما وقتی مساله کاهش سوخت راکتور تهران پیش آمد مجبور به تهیه مولیبدن از خارج کشور شدیم.

سوخت راکتور تهران به موقع تامین شود در تولید رادیودارو مشکلی نداریم

بیکی با بیان این‌که در کنار مولیبدن و تکنسیم- 99m، ید 131 نیز در راکتور تهران تولید می‌شد که مدتی تولید آن هم به خاطر محدودیت در سوخت این راکتور با مشکل مواجه شد، خاطرنشان کرد: چنان‌چه سوخت راکتور تهران به موقع تامین شود می‌توان علاوه بر مولیبدن 99، رادیوایزوتوپ‌های ید 131، ساماریوم 153، رنیوم 186، لوتشیوم 177، فسفر 32 و هلمیوم 166 و برخی رادیوایزوتوپ‌های جدید را که در مرحله بررسی و مطالعه هستند نیز تولید کرد.

وی تصریح کرد: هم‌چنین سیکلوترون‌های با انرژی بالا می‌توانند رادیودارو تولید کنند که نمونه آن در ایران در سایت کرج وابسته به سازمان انرژی اتمی مستقر است و رادیوداروهایی مثل تالیوم 201 (برای اسکن قلب) گالیوم 67 (برای اسکن تومور و عفونت) کریپتون 81m (اسکن ریه) در آن تولید می‌شوند.

این استاد دانشگاه گفت: در دو سه سال گذشته با همکاری مرکز تحقیقات پزشکی هسته‌یی بیمارستان شریعتی و سازمان انرژی اتمی رادیوداروهای درمانی جدید مثل ساماریوم 153، رنیوم 186 و رنیوم 188 و لوتشیوم 177 معرفی شدند که برخی از آن‌ها مجوز لازم را از وزارت بهداشت گرفته‌اند و برای درمان متاستازهای استخوانی از آن‌ها استفاده می‌کنیم.

تحریم‌ها در زمینه تجهیزات پزشکی هسته‌یی، تصویربرداری و تامین قطعات تاثیر داشته است

معاون پژوهشی مرکز تحقیقات پزشکی هسته‌یی بیمارستان شریعتی در پاسخ به این پرسش که در چند سال اخیر آیا فعالیت مراکز پزشکی هسته‌یی از تحریم‌های یک‌جانبه آمریکا و اروپا متاثر بوده است؟ گفت: پزشکی هسته‌یی به شدت به دو بخش رادیودارو و تجهیزات وابسته است و اگر در تامین هر یک از این‌ها مشکلی به وجود آید خسارات جدی به مراکز پزشکی هسته‌یی و بیماران مرتبط وارد می‌شود. خوشبختانه در زمینه تولید رادیودارو با توجه به تلاش‌های سازمان انرژی اتمی چندان مشکل نداشتیم، به جز بحث سوخت راکتور تهران که در یک مقطع زمانی مقداری برای ما مشکل‌ساز شد. اما در بخش خدمات پس از فروش دستگاه‌های تصویربرداری و واردات قطعات به خاطر تحریم‌ها با مشکلات زیادی روبه‌رو شد‌یم و هزینه‌ها چندین برابر شده است.

خطر ورشکستگی مراکز پزشکی هسته‌یی را تهدید می‌کند

بیکی خاطرنشان کرد که برخی مراکز پزشکی هسته‌یی به خاطر همین مساله با خطر ورشکستگی روبه‌رو شدند. البته امیدواریم اداره تجهیزات وزارت بهداشت هرچه سریع‌تر در این رابطه و حداقل از طریق تلاش برای اختصاص ارز مرجع یا مبادله‌ای چاره‌اندیشی کند. هم‌چنین در زمینه واردات برخی کیت‌های آزمایشگاهی که برای اندازه‌گیری آنزیم‌ها و هورمون‌هاست با چندین برابر شدن قیمت‌شان مواجه هستیم.

پت اسکن مرکز پزشکی هسته‌یی شریعتی

تولید رادیوایزوتوپ به روش شکافت اورانیوم در ایران مقرون به صرفه نیست

معاون مرکز پزشکی هسته‌یی بیمارستان شریعتی گفت: در حال حاضر بخشی از مولیبدن 99 مورد نیاز کشور را خریداری می‌کنیم. از سویی تا زمانی که راکتور تهران مشکل سوخت نداشته باشد، می‌توانیم در داخل ژل‌ ژنراتور تولید کنیم. تولید این رادیوایزوتوپ به روش شکافت (fission) با به کارگیری راکتور تهران مقرون به صرفه نیست. چون برای جداسازی رادیوایزوتوپ‌های حاصل از شکافت اورانیوم به سیستم‌ها و تاسیساتی نیاز داریم که هزینه زیادی دارند و از سویی آژانس به هر کشوری اجازه انجام شکافت اورانیوم را نمی‌دهد، بنابراین اگر مولیبدن حاصل از شکافت را خریداری کنیم نه تولید، بهتر است.

بیکی تصریح کرد که روش شکافت بیش‌تر مطلوب کشورهایی است که قصد تولید انبوه و صادرات محصولات‌شان را دارند.

وی اضافه کرد: البته روش دیگری به نام "بمباران نوترونی" وجود دارد که بر اساس این روش در راکتور تحقیقاتی، مولیبدن 98 که رادیواکتیو نیست را از بازار خریداری و از برخورد نوترون به مولیبدن 98، مولیبدن 99 تولید می‌شود که با آن ژل‌ ژنراتور را تولید می‌کنیم. این ژل ژنراتورها برای کشورهایی مثل ایران مقرون به صرفه‌تر است.

این متخصص داروسازی هسته‌یی درباره مقطعی که ایران با مشکل سوخت راکتور تهران و تحریم‌ها مواجه بود، گفت: از اردیبهشت تا مرداد سال 1386 اغلب مراکز پزشکی هسته‌یی در کشور به خاطر تحریم‌ها تعطیل شدند. اما در مرداد و شهریور همان سال توانستیم از ترکیه ژنراتور خریداری کنیم تا این‌که در شهریور همان سال سازمان انرژی اتمی توانست با توان داخلی ژل‌ژنراتور بسازد. تست‌های بالینی ژنراتورهای تولید داخل در مرکز تحقیقات پزشکی هسته‌یی بیمارستان شریعتی انجام شد.

برخی مسوولان موجب عقب‌ماندگی کشور در زمینه پت اسکن بوده‌اند

بیکی در ادامه گفت‌وگوی خود با ایسنا با بیان این‌که ایران در زمینه سیستم پت اسکن خیلی عقب است ابراز عقیده کرد که "باید کمیسیونی تخصصی تشکیل شود و برنامه‌ای بلندمدت در این زمینه تهیه شود به شکلی که سلایق شخصی افراد نتواند در هر مقطعی در این برنامه دخل و تصرف کند. متاسفانه برخی افراد مسوول در سال‌های گذشته که اساسا اطلاعی از این تکنولوژی و اهمیت آن در نظام سلامت نداشتند در تصمیم‌های مربوط به این مساله دخالت کرده‌اند و نتیجه آن عقب ماندگی کشور در این زمینه شده است."

ساختمان نیمه تمام مرکز پزشکی هسته‌یی شریعتی

معاون پژوهشی مرکز تحقیقات پزشکی هسته‌یی بیمارستان شریعتی در ادامه به همراه خبرنگار ایسنا در بازدیدی روند فعالیت و بخش‌های مختلف این مرکز را توضیح داد.

وی تصریح کرد: گروه آموزشی پزشکی هسته‌یی برای اولین بار در سال ١٣٦٠ در دانشگاه علوم پزشکی تهران تأسیس شد و پس از تدوین و تصویب رشته پزشکی هسته‌یی، عملا پذیرش اولین دستیاران تخصصی در این رشته از سال ١٣٦٢ در مرکز تحقیقات پزشکی هسته‌یی بیمارستان شریعتی آغاز شد. تربیت نزدیک به هشتاد درصد متخصصان پزشکی هسته‌یی کشور که در 135 مرکز فعالیت می‌کنند، و نیز آموزش تعداد قابل توجهی از دانشجویان رشته‌های تخصصی دیگر و آموزش صدها دانشجوی مقطع کاردانی، کارشناسی، کارشناسی ارشد و Ph.D ، هم‌چنین برگزاری همایش‌های مختلف ملی و بین‌المللی و انتشار مجله علمی - پژوهشی پزشکی هسته‌یی ایران از سال ١٣٧٢ از دستاوردهای چشمگیر مرکز تحقیقات پزشکی هسته‌یی بوده است.

بستری و ترخیص بیماران در کم‌تر از سه روز

این متخصص داروسازی هسته‌یی ادامه داد: انجام اسکن برای هر بخشی از بدن متفاوت است به طور مثال اسکن قلب در دو روز انجام می‌شود، اما برخی اسکن‌ها مثل کلیه، استخوان یا ریه یک روزه است و یکی دو روز بعد نتیجه اسکن آماده است. اما در بخش درمان بسته به نوع رادیودارو روش‌ها متفاوت است. معمولا بیماران سه روز باید بستری و دزیمتری شوند و پس از آن ترخیص می‌شوند.

او درباره تفاوت دستگاه‌های گاماکمرا در مرکز پزشکی هسته‌یی با رادیولوژی اظهار کرد: در پزشکی هسته‌یی، اشعه گاما از طریق دریافت رادیودارو توسط بیمار و خروج این اشعه از بدن وی توسط گاماکمرا ثبت می‌شود، ولی در رادیولوژی اشعه از بیرون به بدن بیمار تابیده می‌شود.

به گزارش ایسنا، در بخش دیگری از این مرکز اتاق‌هایی قرار دارد که در آن‌ها رادیوداروها از ژنراتورها استخراج و برای تزریق آماده می‌شوند. در کنار این اتاق‌ها دستگاه‌های تصویربرداری (اسکن) قرار دارند تا بلافاصله بعد از تزریق یا خوراندن رادیودارو به بیمار، اسکن انجام ‌شود. بخشی از بیماران نیز شامل بخش درمان سرپایی هستند و بعد از تجویز رادیودارو به منزل می‌روند.

ساختمان نیمه تمام پت بیمارستان شریعتی

در ادامه از ساختمان نیمه‌ کاره پت مرکز پزشکی هسته‌یی بیمارستان شریعتی بازدید کردیم. در این ساختمان اتاق‌های نگهداری و ویزیت بیمار با در سربی که مانع از انتقال رادیواکتیو به پرسنل می‌شود، دستگاه سیکلوترون، پت اسکن، آزمایشگاه‌های رادیوشیمی و کنترل کیفی و غیره قرار دارند. سیکلوترون در اتاقی بزرگ در انتهای ساختمان قرار گرفته است، دستگاهی عظیم که به دلیل اختصاص نیافتن بودجه لازم حدود یک سال است که در گوشه‌ای بلااستفاده افتاده است.

در اتاق کناری، دستگاه تصویربرداری پت قرار دارد که آن هم با وجود نصب شدن، فعال نیست. فعالیت دستگاه تصویربرداری به فعالیت سیکلوترون وابسته است.

سیکلوترون دستگاهی است که قادر به تولید رادیوایزوتوپ از جمله کربن 11 با نیمه عمر 20 دقیقه، اکسیژن 15 با نیمه عمر 2 دقیقه، فلوئور 18 با نیمه عمر 110 دقیقه و تمام رادیوایزوتوپ‌های پوزیترون‌دهنده با عمر کوتاه است.

پت اسکن مرکز پزشکی هسته‌یی شریعتی

سیکلوترون به اتاق دیگری به نام Hot Lab متصل است که در آن رادیوایزوتوپ تولیدی با گلوکز ترکیب و بر روی آن فرآیند شیمی هسته‌یی صورت می‌گیرد تا در نهایت رادیوداروی نهایی برای استفاده آماده شود. در این بخش بیمار ابتدا تحت معاینه قرار می‌گیرد تا میزان رادیوداروی تزریقی به او تعیین شود. پس از تزریق بیمار منتظر می‌شود تا دارو به بخش معیوب بدن منتقل شود و در این مدت بیمار در اتاق خاصی که مجهز به در سربی است، نگهداری و به نوعی ایزوله می‌شود، سپس اسکن انجام شده و بیمار ترخیص می‌شود.

چرا پت اسکن بیمارستان شریعتی راه‌اندازی نمی‌شود؟

معاون مرکز پزشکی هسته‌یی بیمارستان شریعتی در پاسخ به این پرسش که چرا دستگاه سیکلوترون و پت اسکن این مرکز با وجود خریداری شدن هنوز فعال نیستند و ساختمان آن تکمیل نشده؟ گفت: چند سال پیش یک دستگاه سیکلوترون خریداری شد، اما هنگام انتقال آن به مرکز آسیب دید و مدت‌ها طول کشید تا دستگاهی دیگر جایگزین و به بیمارستان منتقل شود. از سویی در این مدت نیز با توجه به افزایش قیمت‌ها بودجه مورد نیاز جهت تکمیل ساختمان پت چندین برابر شد.

وی با بیان این‌که حدود دو میلیارد تومان بودجه برای تکمیل و راه‌اندازی مرکز پت اسکن و سیکلوترون بیمارستان شریعتی نیاز است، گفت: وزارت بهداشت و دانشگاه تهران باید هر چه سریع‌تر نسبت به تکمیل این ساختمان اقدام کنند؛ روزی نیست که بیماری برای پت اسکن به بیمارستان شریعتی و دیگر بیمارستان‌ها مراجعه نکند.

این استاد دانشگاه درباره دلایل گسترش دستگاه‌های پت اسکن در دنیا، گفت: استفاده درست از این دستگاه‌ها از بسیاری از جراحی‌های چند صد هزار دلاری جلوگیری می‌کند. در حال حاضر در دنیا برخی از شرکت‌های بیمه‌ به بیمارستان‌ها برای تجهیز شدن به پت اسکن وام می‌دهند، چرا که در نهایت از لحاظ اقتصادی به نفع‌شان است و امروزه هزینه اثربخشی این تکنولوژی یک امر ثابت شده است که متاسفانه در کشور ما چنین رویکردی حتی بین مسوولان مربوطه وجود ندارد.

درمان سرطان تیرویید با رادیوداروی ید -131 بسیار ارزان است

بیکی با بیان این‌که در هر بار پذیرش بیمار در این مرکز، 10 بیمار بستری می‌شوند و خدمت این مرکز تحت پوشش کامل بیمه قرار دارد افزود: هزینه درمان و تشخیص در این مرکز با توجه به این‌که تحت پوشش بیمه تامین اجتماعی و خدمات درمانی قرار دارد، بسیار ارزان است. به طور مثال افراد تحت پوشش تامین اجتماعی برای هر بار درمان حدود 43 هزار تومان و خدمات درمانی حدود 36 هزار تومان پرداخت می‌کنند. علاوه بر این برخی بیماران مبتلا به سرطان مشمول تبصره 15 بیماران سرطانی نیز هستند.

مرکز پزشکی هسته‌یی شریعتی

اطلاعات افکار عمومی در زمینه هسته‌یی و پزشکی هسته‌یی ارتقا یافته است

بیکی با بیان این‌که تحریم‌ها و تبلیغات رسانه‌های خارجی و داخلی درباره بحث هسته‌یی در سال‌های گذشته موجب شده تا اطلاعات افکار عمومی در این‌ زمینه ارتقاء یابد، گفت: علاوه بر این بیماران با مراجعه به این مرکز قبل و بعد از درمان بروشورهایی دریافت می‌کنند و اطلاعات عمومی خوبی را در زمینه درمان بیماری‌شان به آن‌ها منتقل می‌کند.

معاون مرکز تحقیقات پزشکی هسته‌یی بیمارستان شریعتی ادامه داد: این مرکز هم‌چنین پذیرای بیمارانی از عراق، آذربایجان، افغانستان و دیگر کشورهای همسایه است که برای آن‌ها نیز هزینه درمان و تشخیص بسیار ناچیز است.

این استاد دانشگاه تاکید کرد: رادیوداروهای تشخیصی هیچ عارضه‌ای برای افرادی که آن را دریافت می‌کنند، ندارند.

گزارش از خبرنگار ایسنا، زهرا اصغری

انتهای پیام

در زمینه‌ی انتشار نظرات مخاطبان رعایت چند مورد ضروری است:
  • لطفاً نظرات خود را با حروف فارسی تایپ کنید.
  • «ایسنا» مجاز به ویرایش ادبی نظرات مخاطبان است.
  • ایسنا از انتشار نظراتی که حاوی مطالب کذب، توهین یا بی‌احترامی به اشخاص، قومیت‌ها، عقاید دیگران، موارد مغایر با قوانین کشور و آموزه‌های دین مبین اسلام باشد معذور است.
  • نظرات پس از تأیید مدیر بخش مربوطه منتشر می‌شود.
نام و نام خانوادگی*
ایمیل
متن نظر*
● تعداد‌ نظرات (0)