آیا تركيه از توهم خارج می‌شود؟

«عبدالله گل، رئیس جمهوري ترکیه، در مصاحبه‌اي با مجله "فارن پالسی" اظهاراتي داشت که با حرف‌های قبلی خود او و دیگر مقامات ترکیه تا حدود زیادی تفاوت دارد. این سخنان را چگونه می‌توان تفسیر کرد؟»

به گزارش خبرگزاري دانشجويان ايران (ايسنا)،‌ پايگاه اينترنتي تابناك با انتشار مطلب فوق، در گزارشي درباره مواضع متناقض مقامات تركيه درباره برنامه هسته‌اي ايران و نيز نقش كشورمان در تحولات منطقه‌اي آورده است:

«عبدالله گل در مصاحبه با مجله "فارن پالسی" گفت که توسعه برنامه هسته‌ای ایران را درک می‌کند و با حمله نظامی مخالف است.

رئیس جمهوري ترکیه در این مصاحبه ضمن بیان این که علاقه ایران به گسترش برنامه هسته‌ای‌اش را درک می‌کند، اضافه می‌کند که البته در مورد برنامه تهران برای ساخت بمب اتم نمی‌تواند دلیلی پیدا کند.

وی همچین گفته است، از جمله کسانی است که معتقد است گره بین ایران و غرب باید از طریق دیپلماسی حل شود.

گل همچنین با اشاره به ادعاهای اسرائیلی‌ها در مورد به راه انداختن جنگ می‌گوید که به نظر او جنگ اشتباه است.

گل می‌گوید «چه از کشوری خوشمان بیاید یا نیاید، هر کشوری افتخار و احساسات ملی خودش را دارد. منظورم این نیست که احساس تهدید در بخشی از اسرائیل را به هرحال نادیده بگیریم، اما بسیار مهم است که مسائل را از دیدگاهی وسیع تر ببینیم».

روزنامه "تودی زمان" ترکیه همچنین به سخنان مشابه عبدالله گل در نوامبر گذشته اشاره می‌کند که گفته بود، برای درک دلایل اساسی ایران که به‌رغم تحریم‌های گزنده اقتصادی مصمم به ادامه برنامه هسته‌ای مورد ظن است، باید خودمان را جای ایران بگذاریم.

وی همچنین با اشاره به روابط کشورش با اسرائیل می‌گوید که مقصر اصلی در این مورد اسرائیل است. گل به حمله کماندوهای اسرائیلی به کشتی حامل کمک‌های انسان‌دوستانه مرمره اشاره می‌کند و می‌گوید: «این چیزی نیست که بتوانیم فراموش کنیم و تا زمانی که اسرائیل کارهای لازم را انجام ندهد، کسی نمی‌تواند از عادی سازی روابط صحبت کند».

گل همچنین با اشاره به تحولات سوریه می‌گوید «به نقطه‌ای رسیده‌ایم که قابل بازگشت نیست» و ایران و روسیه را ترغیب می‌کند که نقش فعال‌تر و سازنده‌تری در مورد سوریه ایفا کنند. گل می‌گوید ایران و روسیه جزو جامعه بین‌المللی هستند و باید با هم برای حل این بحران عمل کنند.

موضع‌گیری ملایم رئیس جمهوري ترکیه در قبال برنامه هسته‌ای ایران و تلاش برای ابراز همدلی با ایران، در حالی صورت می‌گیرد که رجب طيب اردوغان،‌ نخست وزیر این کشور قبل از انجام گفت‌وگوها در استانبول، ایران را به "دروغ‌گویی و وقت‌کشی" متهم کرده بود. حال به نظر می‌رسد که از ناراحتی مقامات این کشور نسبت به جدیت ایران در تغییر مکان گفت‌وگوها کاسته شده است و با نگاهی درست‌تر این موضوع را پیگیری می‌کنند.

از سوی دیگر، اگرچه عبدالله گل همچنان به الگو خواندن ترکیه در میان کشورهای مسلمان منطقه اصرار دارد، اما درک وی از جایگاه و نقش ایران در حل مساله سوریه نیز قابل توجه است. برخلاف اظهارات نسنجیده اردوغان در گذشته، گل بدون تعیین تکلیف برای ایران، این نکته مهم را در نظر می‌گیرد که نقش ایران به عنوان عضو جامعه بین‌المللی و البته بازیگری مهم در منطقه برای حل بحران سوریه غیرقابل چشم پوشی است.

اکنون این سوال مطرح می‌شود که آیا اظهارات عبدالله گل نشانه‌ی آغاز روندی جدید از واقع بینی در سیاست خارجی تركيه است و یا باید آن را صرفا اختلاف نظری میان سران این کشور دانست.

علاوه بر این، باید توجه داشت صرف حرف در این زمینه کافی نیست و تا زمانی که رویه‌های منطقه‌ای ترکیه، به ویِژه در مورد سوریه و عراق حالتی مداخله جویانه دارد، سخنان زیبا نمی‌تواند به اعتمادسازی منطقه‌ای کمکی کند.»

انتهاي پيام