 خبرگزاري دانشجويان ايران - تهران
سرويس: سياسي خارجي - ايران
استاد و پژوهشگر حوزهي تاريخ معاصر با تاكيد بر اهميت تلفيق حوزههاي اجتماعي و اقتصادي با حوزههاي سياسي و فرهنگي در بررسي تاريخ، اظهار كرد: در بررسيهاي تاريخي كه دربارهي كشورم انجام ميشود پارهاي نقايص وجود دارد؛ مانند اين كه مفاهيم اجتماعي كه از دورهي قاجار به بعد وارد ادبيات كشور شده است با مفاهيم اقتصاد و سياست آميخته نميشود.
به گزارش خبرنگار خبرگزاري دانشجويان ايران (ايسنا)، پرفسور شاپور رواساني اولين سخنران همايش "ايران و استعمار انگليس"، افزود: مفاهيم اجتماعي از دورهي قاجار به بعد همگام با ترجمه وارد زندگي ما شده است. اين مفاهيم از جمله استقلال و آزادي را از انقلاب فرانسه به صورت ترجمهاي از آنها گرفتهايم ولي از معناي آنها بهره نبردهايم.
رواساني تاكيد كرد: هيچ پديدهي اجتماعي را نميتوان به درستي تحليل كرد مگر اين كه با مسائل اقتصادي و مفاهيم اجتماعي آميخته شود.
وي افزود: رهبران فرانسه به مقابله با نظام سرمايهداري پرداختهاند و به وضعيت سياسي اعتراضي نداشتهاند و به همين دليل مفاهيم اجتماعي انقلاب فرانسه محدود به مسائل سياسي است.
اين استاد و پژوهشگر حوزهي تاريخ معاصر، خاطرنشان كرد: فرهنگ و سياست اگر آزاد باشد اما اقتصاد در دست اقليتي محدود باشد، آزادي معنا نميدهد. زيرا به اين شكل اقليت ميداند از ابزار اقتصادي استفاده كند. وقتي اقتصاد مملكتي در دست قدرتي ديگر باشد، استقلال سياسي و آزادي آن محدود ميشود؛ يعني ميتواند دست ديگري باشد.
او افزود: بايد ربط منطقي فرهنگ، سياست و اقتصاد را در نظر بگيريم و همه چيز را از ترجمه نياموزيم. تحت تاثير نظريات انگليسي و آمريكايي ما مسائل سياسي و فرهنگي را از مسائل اقتصادي جدا ميدانيم در حالي كه در نقل تاريخ بايد ساختار اجتماعي را در كنار سياست و اقتصاد مطرح كرد.
رواساني خطاب به نسل جوان گفت: بايد دوستان و دشمنان آزادي و استقلال را بشناسيم و با اين ديد تاريخ ايران را ميتوان به دو دورهي باستاني و جديد تقسيم كرد كه دورهي باستاني دورهي اسلامي را نيز در بر ميگيرد و در اين دوره سرنوشت جامعه را عناصر داخلي تعيين ميكردند؛ در حالي كه از قرن 19 به بعد يعني دورهي جديد با ورود ايران به بازار جهاني و نفوذ امپرياليسم سرمايهداري، دورهي جديدي آغاز شد كه در اين دوره دو مشخصهي اصلي در اقتصاد ايران نفوذ كرد.
اين استاد و پژوهشگر حوزهي تاريخ معاصر، تشريح كرد: تعيين شيوهي توليد مستعمراتي به عبارتي صدور مواد خام و ورود مواد توليد شده و همچنين تشكيل طبقهاي با عنوان طبقهي پيوسته به استعمار از مشخصههاي دورهي جديد است و بايد در اين بررسي به شناخت طبقهي پيوسته به استعمار به عنوان جايگاه استعمارگران در ايران پرداخت و مسائل فرهنگي و سياسي را با مسائل اقتصادي ربط داد.
رواساني با اشاره به ضربالمثل "دستي كه نان ميدزد نميتواند آزادي بياورد"، تصريح كرد: جامعهاي آزاد است كه حاكميت خود را در دست داشته باشد. آزادي نيز فقط در عرصهي سياسي و فرهنگي نيست؛ بلكه در اقتصاد هم بايد حاكم باشد. دستي كه نان مردم كشور را ميدزد نميتواند براي آنان آزادي بياورد.
وي با برشمردن انواع فعاليتهاي استعماري انگليس در ايران، گفت: نفوذ اقتصادي، سلطهي كالايي، نفوذ سياسي، تشكيل احزاب و سازمانهاي علني، تشكيل سازمانهاي غير علني مانند فراماسونري، نفوذ فرهنگي و تحريف تاريخ و باستانشناسي تاريخي از شيوههاي مختلف و راههاي متنوعي بود كه انگليس براي استعمار خود برگزيد. انگليس حتي تجارت خارجي را در اختيار گرفت و انحصار خود را از جنوب آغاز كرد و به كل ايران گسترش داد.
اين استاد و پژوهشگر حوزهي تاريخ معاصر، با تكيه بر آمار اقتصادي ايران در اوايل قرن 19 ميلادي، گفت: صادرات ايران در آن برهه قالي و ترياك و واردات ايران مواد غذايي بود و اين حجم صادرات و واردات مانع از ورود ايران به نظام سرمايهداري جهاني شد.
رواساني تاكيد كرد: طبقهي پيوسته به استعمار كه حاكم بر اقتصاد بود در سياست و فرهنگ هم نفوذ و دخالت داشت و توانست پاي استعمار را باز كند.
وي با برشمردن قراردادهاي متنوع و امتيازات بسياري كه ايران به انگليس در دورهي قاجار و پهلوي داد، خاطرنشان كرد: قرارداد دارسي، قرارداد 1919، قرارداد 1904 و قرارداد 1905 شاهدي بر گفتههاي من است.
اين استاد و پژوهشگر حوزهي تاريخ معاصر، افزود: كتب تاريخي ما ترجمه است و افرادي كه اين كتب را مينويسند وابستهاند و ناسيوناليزم نژادي را وارد متون ميكنند و ما هنوز از نظر واقعي نتوانستهايم تاريخ ايران را بشناسيم. باستانشناسي ما نيز ترجمه است و در آن خويشاوندي فكري و تمدني ما به مرزهاي گستردهي خود را انكار ميكند. ما نقشهي كنوني ايران را نميتوانيم و نبايد با نقشهي تاريخ ايران يكسان كنيم.
رواساني در پايان با ذكر داستاني آفريقايي با خطاب قرار دادن جوانان، تاكيد كرد: اگر قصد داريم با استعمار مبارزه كنيم بايد شيوهي توليد مسلط آن را بشناسيم تا بتوانيم آزادي و استقلال را به دست بياوريم. من به جوانان ميگويم به آيندهي پراميد و درخشان و طلوع آزادي بنگريد و در آسمان ايران پرواز كنيد. استعمار نميتواند از عقابهاي تيزپرواز ايران مرغ خانگي بسازد.
انتهاي پيام كد خبر: 8707-12908 |