خبرگزاري دانشجويان ايران - اروميه
سرويس: شهرستان‌ها

زندگي عشايري يك دنياي هيجان انگيز و در عين حال پر مشقت است. از آن نوع زندگي‌هايي كه وقتي مي‌بينيم‌شان، مي‌گوييم خوش به حالشان و با اين‌حال بيش از چند روز را نمي‌توانيم با نوع زندگي‌ آن‌ها سر كنيم.

به گزارش ايسنا، آن‌ها پشم مي‌چينند و شير مي‌دوشند و جاجيم مي‌بافند، روغن مي‌گيرند و ماست مي‌زنند، شاهنامه مي‌خوانند، تفنگ‌چي دارند ، مهمان‌نوازند و سنت‌ها را گرامي مي‌دارند، موي بز مي‌ريسند و در سياه چادرهايشان مي‌آسايند.

با رسيدن فصل کوچ، زنان، كودكان و مردان عشاير كوچ نشين با كوله بارى از تجربيات كوچ سال‌هاى گذشته بدون دغدغه و نگرانى سختى راه را تحمل مى‌كنند تا به مقصد خود برسند.

کوچ نشيني تنها يک نوع زندگي و طريقي از زيستن نيست بلکه يک فرهنگ است

کوچ نشيني تنها يک نوع زندگي و طريقي از زيستن نيست بلکه يک فرهنگ و يک تاريخ کهن با آداب و رسوم و سنن اجتماعي، اقتصادي و سياسي است که پشت اين زندگي ساده و بي پيرايه نهفته است. پس همانطور که تاکنون از آثار بي جان و بدون تحرک به عنوان ارزش‌ها و افتخارات ملي و فرهنگي خودمان حفاظت کرده و هزينه‌هاي زيادي را نيز در اين راه صرف کرده ايم، مي بايست با اين پديده زنده و پويا که نه تنها بخشي از تاريخ و فرهنگ ما را بازگو مي کند بکله جامعه اي توليدکننده نيز هست که در عين حال با مشکلات فراواني روبروست با حساسيت بيشتري برخورد شود.

بهره وري از ويژگي ها و امتيازات فرهنگي‌، هنري و اجتماعي عشاير موضوع با اهميتي است. عشاير همچنان ويژگي‌هاي قبيله‌اي و طايفه هاي خودشان را کم و بيش حفظ کرده‌اند و داراي آداب و رسوم و سنن خاص خودشان هستند. جلوهاي هنر و صنايع دستي عشاير جلوه‌هاي زيبايي است که مي تواند تقويت بشود بايد بتوانيم اين جلوه ها را چه در زندگي اجتماعي، چه در آداب و رسوم و سنن عشاير و چه در هنر و ذوق و سليقه عشاير خوب عرضه کنيم و عرضه آنها، يک بازگشت به هويت خودمان است و اين هويت، روحيات، سليقه، ظرافت‌ها و خلقيات آن قوم را نشان مي‌دهد و عشاير ويژگي‌ها و طرح‌ها و رنگ‌هاي خاص خودشان را در صنايع دستي دارند و اين جاذبه‌هاي فوق‌العاده‌اي هم در ايران و هم درجهان دارد که به اين بخش توجه خوبي نشده است.

به نظر مي رسد، اگر براي عرضه اين جاذبه‌ها، آداب و رسوم و سنن و فرهنگ زندگي عشايري امکانات فراهم و تقويت شوند مي‌تواند جاذبه هاي فوق العاده‌اي داشته باشد و همچنين مي‌تواند در آمدزا و پول ساز باشد و در بهبود وضعيت زندگي عشايري و فرهنگ سازي نقش تعيين کننده‌اي داشته باشد.

عشاير حافظان و حاملان ارزش‌ها و ميراث فرهنگي ايران زمين هستند

عشاير حافظان و حاملان ارزش ها و ميراث فرهنگي ايران زمين هستند و با توجه به تعداد ايلات و طوايف عشايري و پراکندگي آن در گستره وسيعي از فضاي جغرافيايي کشور مي توان مجموعه‌اي از بقاياي سنن، عادات، آداب، آئين و مناسک و ارزش‌هاي ملي، ديني، اجتماعي و فرهنگي را در مناطق عشايري مشاهده کرد.

استان‌ آذربايجان‌ غربي‌ جلوه‌هاي‌ روستايي‌ و عشايري‌ ويژه‌اي‌ دارد كه‌ در نوع‌ خود واجد ارزش‌هاي‌ ايرانگردي‌هستند. روستاهاي‌ مراكان‌، بند، سيه‌ چشمه‌، خوشاكو، سهولان‌، عيسي‌ كندي‌ و... از طبيعت‌ و حيات‌ وحشي‌استثتايي‌ برخوردارند و روستاهاي‌ چنقرالو، تمتنان‌، قره‌ كليسا، قطور، چالدران‌ و... با آثار تاريخي‌ دوران‌ مختلف‌يادآور حوادث‌ تاريخي‌ و بيانگر جلوه‌هاي‌ تاريخ‌ گذشته‌ منطقه‌ هستند.

به گزارش ايسنا براساس آخرين آمار سرشماري اجتماعي و اقتصادي عشاير کوچنده، استان آذربايجان غربي داراي بيش از 14 هزار و 500 خانوار با جمعيتي بالغ بر يکصد و 20 هزار نفر است که نسبت جنسي عشايري استان به تعداد 105 نفر مرد در برابر 100 نفر زن است و ميانگين اعضاي هر خانوار عشايري 7/9 نفر است که در توزيع کلي جمعيت عشاير کشور، استان آذربايجان غربي با 8/6 درصد چهارمين استان عشايري محسوب مي شود.

آذربايجان غربي به لحاظ جمعيت عشايري چهارمين استان عشايرنشين کشور است

آذربايجان غربي به لحاظ جمعيت عشايري چهارمين استان عشايرنشين کشور است که با 12 ايل و 21 طايفه و با جمعيت 120 هزار نفر 4 درصد از جمعيت آذربايجان غربي را تشکيل مي دهند.

بيش از دو ميليون واحد دامي عشاير آذربايجان غربي هم در فصل کوچ بهاره عشاير در مراتع ييلاقي استان مستقر مي شوند.

عشاير آذربايجان غربي سالانه با توليد بيش از 11 هزار تن گوشت، 20 هزار تن شير و 2 هزار تن پشم 25 درصد از نيازهاي استان به لبنيات و فرآورده هاي دامي را توليد مي کنند.

در استان آذربايجان غربي حدود 2/7 ميليون هکتار مرتع وجود دارد که يک ميليون و 614هزار هکتار دام مراتع ييلاقي و قشلاقي استان را تشکيل مي دهد و در شرايطي فعلي قريب به 2/5 برابر ظرفيت مراتع دام مازاد عشاير در مراتع تعليف مي کنند و عشاير در مدت طولاني اقامت در قشلاق (حدود 9 ماه از سال) دام هاي خود را تغذيه مي‌کنند که بيشترين هزينه خانوار را تشکيل مي‌دهد و اين موضوع به فقر بيشتر خانوارهاي عشايري منجر مي‌شود.

با آغاز فصل تابستان عشاير آذربايجان غربي کوچ خود را با بيش از 2 ميليون راس گوسفند و بز به مناطق بورالان، سهند، سليم خان، نادو، ساري چيچک و دالامپر آغاز مي کنند.

عشاير استان براي رسيدن به مراتع ييلاقي 5 تا 170 کيلومتر مسير طي مي کنند و با استقرار در يک ميليون و 200 هکتار از اراضي مرتعي ييلاقات استان، تا پايان شهريور ماه به پرورش دام و توليدات محصولات لبني مي‌پردازند.

عشاير ضمن ايجاد اشتغال براي خانواده خود، باعث ايجاد شغل‌هاي متعدد براي مردم روستاها و شهرها نيز مي‌شوند

ولي خليلي، مديرکل امور عشايري آذربايجان غربي در گفت‌وگو با ايسنا با اشاره به نقش محوري عشاير در توليدات دامي و لبني كشور گفت: عشاير ضمن ايجاد اشتغال براي خانواده خود، باعث ايجاد شغل‌هاي متعدد براي مردم روستاها و شهرها نيز مي‌شوند.

خليلي اظهار کرد: عشاير استان آذربايجان غربي، حدود 25 درصد پروتئين مصرفي در استان از قبيل گوشت، شير و لبنيات را توليد مي‌كنند.

وي در ادامه به نقش عشاير استان در جذب توريست و پيشرفت صنعت گردشگري استان اشاره کرد و گفت:عشاير آذربايجان غربي به دليل دارا بودن فرهنگ و آداب و سنن خاص و داشتن جذابيت‌هاي اكوتوريستي نقش مهمي را در اين زمينه ايفا مي كنند.

خليلي جاذبه‌هاي طبيعي و ديدني مناطق عشايري استان را تشريح کرده و گفت: مناطق عشايري بورالان ماكو با وجود چشمه ثريا و دامنه هاي آرارات، وجود تالاب‌ها و مساكن سنگي، عشاير و سياه چادر مستقر در آن منطقه، ييلاقات خانگل، نادو، مرغان، سيدعلي، مخور در شهرستان ماكو، مناطق زيباي قطور، بله سورو ييلاقات حاجي بيك در خوي، مناطق ييلاقي ساري چيچك، سرهلات،جاندار و زيارت در سلماس، مناطق قشلاقي و يلاقي ترگور و مرگور و دامنه هاي كوه هاي بزسينا و دالانپر و آبشار سوله دگل در اروميه و ييلاقات، بابادين، گلوان در شهرستان نقده از جمله جاذبه‌هاي ديدني هستند.

هم‌زمان با آغاز فصل گرما و تابستان، کوچ عشاير مناطق شمال آذربايجان غربي به ييلاق آغاز مي‌شود.

شايد ديدن جمعي از عشاير کوچرو در مسير کوچ، با انبوهي از دام، در حالي که زن و فرزند و بار و بنه خود را بر پشت اسب و شتر از قشلاق به ييلاق مي برند براي تماشا و در قاب عکس، زيبا و چشم نواز جلوه کند اما آنچه در اين ييلاق و قشلاق ساليان بر دل اين قشر سختکوش نشسته حکايتي دگر دارد.

خبرنگار ايسنا پاي درد و دل چندتن از عشاير آذربايجان غربي نشسته است.

به گفته آنان عوامل مختلفي همچون شخم‌هاي بي رويه مراتع، افزايش تعداد دام ها به ويژه دام روستايي، از بين رفتن مراتع ، از هم پاشيدگي نظام ايلي، کمبود علوفه دامي و گراني آن، وجود واسطه‌ها و جاذبه‌هاي شهري، نبود امکانات رفاهي در جامعه عشايري، کمبود داروهاي دامي، خشکسالي‌هاي پياپي، کمبود نيروي انساني خبره از جمله چوپان و... موجبات از هم پاشيدگي زندگي عشايري را فراهم نموده است.

به نظر مي‌رسد آشنايي عميق و هماهنگي مديران ساختار تشکيلاتي دستگاه‌هاي اجرايي مربوطه با فرهنگ و بافت جامعه عشايري و برنامه‌ريزي همه جانبه مي‌تواند کليد حل مشکلات اين قشر از جامعه شود.

البته برنامه‌ريزي که مبني بر اصول و واقعيت‌هاي ساختار فرهنگي، اجتماعي و اقتصادي اين جامعه است که از جمله آنها مي‌توان به اصلاح قوانين مربوط به مراتع، مشخص کردن حدود ايل راه‌هاي عشايري، بيمه دام‌ها، تشکيل خانه‌هاي بهداشت عشايري، تامين علوفه و جو مورد نياز دام عشاير، خريد تضميني دام و... ايجاد مدرسه در مقاطع راهنمايي و دبيرستان يا شبانه روزي، ايجاد شغل‌هاي جايگزين و خريد محصولات دامي اشاره کرد.

انتهاي پيام