خبرگزاري دانشجويان ايران - تهران
سرويس: فرهنگ و هنر - موسيقي

محمدرضا شجريان در حالي برنامه‌هاي سال 88 را تشريح كرد كه سازهاي جديدش را براي خبرنگاران رونمايي كرد و گفت: به نوازندگان و سازندگان ساز توصيه مي‌كنم كه در عين حفظ اصالت در سنت‌ها خود را گرفتار نكنند.

به گزارش خبرنگار بخش موسيقي خبرگزاري دانشجويان ايران ( ايسنا )، در نخستين نشست خبري محمدرضا شجريان استاد آواز ايران و گروه «شهناز» در سال جاري كه صبح امروز ـ 22 فروردين ماه ـ در موسسه‌دل‌آواز» برگزار شده بود، ابتدا مزدا انصاري تنظيم‌كننده‌ي آلبوم «آه باران» گفت:‌ ساخت و تنظيم اين اثر هفت سال به طول انجاميد و ساخت آن از زمان فوت مرحوم مشيري شروع شد و زماني كه استاد شجريان با همراهي سه‌تار حسين عليزاده قطعه «آه باران» را اجرا كردند، پيشنهاد اجراي اركسترال اين اثر را همراه با بازنگري مجدد به ايشان دادند و نهايتا با علاقه‌اي كه شخصا به موسيقي «گل‌ها» داشتم، تصميم گرفتيم كه در كنار اين قطعه در يك مجموعه قطعات قديمي‌ همچون «نواي ني» از ساخته‌هاي مرتضي محجوبي و «ديدي‌ اي مه»‌ از ساخته‌هاي حسين ياحقي را بازسازي كنيم.

او ادامه داد: در قطعه «نواي ني»‌ كاملا به تنظيم استاد خالقي وفادار بودم. اما براي قطعه‌ي «ديدي ‌اي مه» مقدمه‌اي ساختم و تنظيم مجدد كردم. همچنين در اين آلبوم يك مقدمه‌ي بدون كلمه دشتي،‌ ساخته شده است كه با همفكري استاد در اين مجموعه از حضور فرهنگ شريف و فخري ملك پور نيز ياري گرفتيم.

 شجريان: با آلبوم «آه باران» مي‌خواهيم از گل‌ها يادي بكنيم

شجريان نيز با اشاره به اين آلبوم كه از امروز ـ 22 فروردين ماه ـ در بازار عرضه شده است، ‌گفت: مزدا انصاري سال‌هاست به صورت حرفه‌اي در حوزه‌ي موسيقي كار مي‌كند و با شناختي كه نسبت به او و خانواده‌اش داشتم و با تكيه بر صداقت فكري و ديدگاه هنري‌اش پيشنهاد او را براي تنظيم اين آلبوم پذيرفتم و قرار شد با اين مجموعه يادي از «گل‌ها» بكنيم تا مخاطباني كه اين سبك موسيقي را دوست داشتند، اين اثر مجددا براي او يادآور شود.

استاد آواز ايران با اشاره به بازگشت‌اش به موسيقي «گل‌ها» در اين مجموعه، توضيح داد: تمام تلاشم در اين بود كه ژانر موسيقي «گل‌ها» را در كنار ساير ژانر‌ها براي مخاطبان خاصتش داشته باشيم تا جايگاه هميشگي آن در جامعه پيدا شود، اما اجراي اين سبك موسيقي همچون تمام اجراهاي ما مستلزم داشتن سالن است.

 فعلا ترجيح مي‌دهم بيشتر وقتم را به گروه شهناز اختصاص بدهم

شجريان همچنين درباره‌ي امكان همكاري با اركستر ملي براي تجربه‌هايي مانند «گل‌ها» نيز گفت:‌ فعلا ترجيح مي‌دهم بيشتر وقت خود را با گروه «شهناز» و در جهت ارتقاي آن بگذارم. و در كنار آن وقت زيادي را صرف ساخت ساز و تجربه‌هاي از اين دست كرده‌ام. اما اگر فرصتي فراهم شود، حتما به چنين همكاري فكر مي‌كنم.

او اظهار اميدواري كرد: از اين پس آهنگ‌هايي همچون كارهاي مرتضي محجوبي، عارف و شيدا نيز همچون آثار حافظ و سعدي در جامعه‌ي ما حفظ شود.

او سپس به همكاري خود در سال جديد با گروه «شهناز» اشاره كرد و افزود:‌ سال‌ها منتظر بودم تا اركستر‌هاي بزرگ‌تر و با رنگ صداهايي متنوع‌تر داشته باشيم و خوشبختانه در سال گذشته كنسرت‌هايي كه با گروه

«شهناز» برگزار كرديم موفقيت آميز بود و در سال 88 نيز اين همكاري را ادامه خواهيم داد و حتي برنامه‌هايي براي تور اروپا طراحي كرده‌ايم.

 درخشاني: حمايت‌هاي استاد شجريان نبود به جايگاه فعلي نمي‌رسيديم

به گزارش ايسنا،‌ مجيد درخشاني - سرپرست گروه شهناز - درباره‌ي برنامه اجراهاي بين‌المللي و داخلي اين گروه در سال جاري گفت:‌ اگر حمايت استاد شجريان نبود هيچ‌گاه گروه «شهناز» به جايگاه فعلي خود دست نمي‌يافت. اما با عشق و علاقه‌اي كه مردم به استاد شجريان دارند، ما نيز مورد توجه قرار مي‌گيريم و اين فرصت به خصوص براي جوانان فراهم شده است كه كنار استاد شجريان، توانايي‌هايشان را نشان بدهند و به همين دليل هم گروه «شهناز» طي يك سال گذشته پيشرفت فوق‌العاده‌اي داشته است.

  از نيمه‌دوم تير ماه كنسرت‌ها آغاز مي‌شود

او در ادامه درباره‌ي كنسرت اين گروه كه از نيمه‌ي دوم تير ماه سال جاري آغاز مي‌شود،‌ گفت:‌ كنسرت در دو بخش در بيات اصفهان اجرا مي‌شود كه در بخش اول يك‌ چهار مضراب و يك تصنيف اجرا خواهد شد و اجرا با قطعه‌ي «شكايت ني» از ساخته‌هاي وزيري آغاز و بعد از يك تصنيف، دو قطعه از ساخته‌هاي خودم را اجرا خواهيم كرد.

در بخش دوم اين كنسرت كه با يك پيش درآمد آغاز مي‌شود، قطعه‌ي «ساقي نامه» با شكلي جديد و به صورت متنوع و در «سه‌گاه» اجرا خواهد شد و بعد از آن يك چهار مضراب از ساخته‌هاي خودم و يك قطعه آوازي ديگر خواهيم داشت.

به گفته‌ي درخشاني در كنسرت سال 88 گروه شهناز با همراهي محمدرضا شجريان،‌ ساز‌هايي همچون«صراحي»، «بم صراحي» و «ساغر» در اجراي گروه استفاده مي‌شوند.

 آغاز تور اروپايي از شهريور ماه

همچنين تور اروپايي كنسرت گروه «شهناز» با صداي محمدرضا شجريان از 5 تا 25 سپتامبر ـ 14 شهريور تا 3 مهر ماه ـ طي سه هفته در كشورهاي همچون آلمان، انگلستان، سوييس، فرانسه،‌ سوئد و... برگزار خواهد شد و در صورت فراهم شدن امكانات اين گروه در سال جاري در شيراز و اصفهان نيز برنامه‌هايي خواهد داشت.

شجريان: براي اجرا در شهرستانها كمتر به نتيجه رسيده‌ايم

به گزارش ايسنا، محمدرضا شجريان استاد آواز ايران نيز با اشاره به مشكلات گروه براي اجراي اين برنامه‌ها در شهرستان‌ها هم مطرح كرد:‌ همواره گروه ما به دنبال اجراي كنسرت‌هاي متنوعي در شهرستان‌ها بوده است، اما به دليل فراهم نشدن شرايط مناسب براي اجرا، كمتر در شهرستان‌ها به نتيجه رسيده‌ايم. به طوري كه بعد از تحقيق و تلاش زياد اغلب به مشكل برخورده‌ايم و به اجراي گروه در تهران بسنده كرده‌ايم.‌ حتي در شرايط فعلي نيز نمي‌توانيم از اجراهاي گروه در تالار وزارت كشور به صورت قطعي خبر دهيم، اما كنسرت‌هاي ما از نيمه‌ي دوم تير ماه آغاز مي‌شود.

 نياز داريم رنگ‌هاي جديدي وارد اركستر بكنيم

استاد آواز ايران در بخش ديگري از اين نشست خبري درباره‌ي سازسازي و تغييراتي كه در اين زمينه به دنبال آن است، هم گفت: در طول ساليان دراز سازهاي سنتي داشته‌ايم كه هيچ‌گاه در آن‌ها تغيير ايجاد نكرديم. در حالي كه نياز داريم تا در اجراهاي موسيقي رنگهاي جديدي وارد اركستر بكنيم. به خصوص ما در بخش بم و باس ضعيف هستيم و سازهاي مشابه ويولنسل و كنترباس نداريم، تنها عود و قيچك باس داريم كه نزديك به آن سازهاست ولي حجم و رنگ ويولنسل را ندارد. به همين دليل بيشتر از هر كس ديگري احساس نياز كردم كه اركسترهاي ما نياز به اين تغييرات در حجم و رنگ صدا دارد.

او تصريح كرد: ما مي‌خواهيم در كنار سازهايي كه امروزه استفاده مي‌كنيم، سازهاي جديدي داشته باشيم كه ضعف‌هاي موجود را پوشش دهد و به همين دليل هم از سال 40 به بعد كه سنتور سازي را شروع كردم روي ساخت سازها تحقيق كردم و با سر زدن به ساز فروشي‌ها و زير رو كردن ساز‌ها به بررسي آن‌ها و امكانات تغييراتي در اين سازها پرداختم تا به صداي بهتري برسم.

شجريان عنوان كرد: تاكنون به 80 درصد از نتيجه‌اي دلخواهم رسيده‌ام. ولي هنوز به صد در صد نرسيدم. زيرا ما بايد به سيم‌ها و پوست در ساز توجه كنيم و از اين طريق امكانات صدا را بالا ببريم. با همين ديدگاه نيز سازهايي طراحي كردم كه حتما نوازندگان آن‌ها موجود باشند و هنوز هم در جريان ادامه اين تجربه هستم كه خوشبختانه در اين مسير نتايج خوبي را به دست آورده‌ام.

 متاسفانه در سنت‌ها خود را گرفتار كرده‌ايم

او اظهار اميدواري سازندگان ساز به ايده‌هاي جديد در اين عرصه روي بياورند و گفت: اميدوارم سازندگان ساز ما تنها به همان سازهايي كه مي‌سازند بسنده نكنند، بلكه در كنار آن سازهاي جديدي را تجربه و وارد عرصه‌ي موسيقي بكنند. متاسفانه ما در سنت‌ها خود را گرفتار كرده‌ايم در حالي كه سنت همچون اتاق دربسته‌اي مي‌تواند آدم را محصور كند. ولي اصالت اين گونه نيست پس چه بهتر كه در كنار نگهداري اصالت، سنت‌ها را بشكنيم و بر اساس نيازهاي امروز جامعه چيزهاي جديدي را ابداع كنيم.

شجريان تاكيد كرد: هنرمندان از تعصب‌هاي خود خارج شوند و بدون هراس دست به تجربه‌هاي جديد بزنند و از اين طريق اشكالات سازهاي موجود را برطرف و ايده‌هاي متفاوتي را مطرح كنند.

او گفت: غرب همواره به ما به چشم يك ميراث فرهنگي نگاه كرده است و توقع دارد آن را هميشه حفظ كنيد. اما ما آنچه را كه به ارث برده‌ايم نگه مي‌داريم. ولي براي آينده و نيازهاي آن چيزهاي جديدي را ابداع مي‌كنيم تا دچار ايستايي نشويم و مطابق با جوامع بشري كه در حال رشد هستند به جلو حركت كنيم.

به گزارش ايسنا، استاد آواز ايران متذكر شد: ما همچنان در حال امتحان اين سازها هستيم و بايد با آزمايش و محك زدن آن‌ها جايگاه اين صداها را تشخيص دهيم. چه بسا كه در حال حاضر سه ساز ديگر نيز با عنوان «بم صراحي» و «ساغر» و «كرشمه» طراحي كرده‌ام.

شجريان در معرفي اين سازها توضيح داد: «بم صراحي» كه به‌جاي «ويلونسل» از آن مي‌توان استفاده كرد، توسط دكتر افشاري نواخته مي‌شود. ساز «ساغر» نيز از خانواده تار است كه براي تارنوازان خوب است ولي رنگ صداي آن با تار فرق مي‌كند و در حال تجربه و امتحان آن هستم. «كرشمه» نيز به خانواده «عود» نزديك است، ولي شكل ساز عود را ندارد و با تغيير سيم‌هايش درآن تغييراتي داده‌ام.

او ادامه داد: طي يك تجربه جديد نيز با نگاه به ساز «دف» ساز جديدي طراحي كردم كه تركيبي از دو دف است كه هر دو طرف آن پوست دارد و صدايش ما بين دف و دهل است.

شجريان سپس تك تك اين سازها را در حضور خبرنگاران رونمايي كرد و قطعات كوتاهي توسط نوازندگان اين سازها اجرا شد.

سخنانم در جشن خانه موسيقي به مذاق برخي‌ها خوش نيامد

استاد آواز ايران با اشاره به پيشنهادش براي راه‌اندازي كانوني در خانه‌ي موسيقي براي حمايت از سازندگان سازهاي كه ايده‌هاي جديد دارند، گفت: اين پيشنهاد را مطرح كردم كه سازندگان ساز تشويق شوند و جرات اين را پيدا كنند تا ايده‌هاي جديد خود را مطرح كنند.

اما متاسفانه در جشن نهم خانه موسيقي كه مهر ماه سال گذشته برگزار شد و من دستاوردهاي ساز و سازي خود را ارايه كردم گويا به مذاق خيلي‌ها خوش نيامد و واكنش‌هايي نشان دادند كه كمي‌ناشيانه بود و انتظار مي‌رفت نسبت به اين موضوع فكر بيشتري شود.

متوجه شدم صداي ساز در كاسه آن خلاصه نمي‌شود

محمدرضا شجريان در بخش ديگري از اين نشست مطرح كرد: متاسفانه بسياري از سازندگان ساز در ايران آگاهي وسيعي از ساز سازي به جز ساز تخصصي خود ندارند و با تعصبي كه به خرج مي‌دهند، نمي‌توانند ايده‌هاي جديدي را مطرح كنند. در حالي كه من درخواست مي‌كنم تا اين افراد مطالعات بيشتر بر روي سازها داشته باشند و تحقيقات جهاني را مورد بررسي قرار دهند. تا اين جرات و آگاهي را پيدا كنند و از ساز تخصصي خود فراتر بروند. چه بسا كه امروز با تحقيقاتي كه انجام دادم متوجه شدم كه همه صداي ساز در كاسه آن خلاصه نمي‌شود. بلكه پوست و سيم در ساز اهميت بيشتري دارد. به عنوان مثال فردي به نام بوستاني تاري ساخته است كه كاسه ندارد، اما همان صداي تار را مي‌دهد.

سپس درخشاني با اين تار قطعه‌اي را اجرا كرد.

شجريان گفت: من تمام عمرم را با صدا زندگي كرده‌ام و تخصص من صداست به همين دليل هم در تحقيق بر روي صفحه،‌ پوست،‌ و سيم در ساز ايراني تاكيد دارم.

 ما همواره بلاتكليف هستيم و با نگاه سليقه‌اي مواجه‌ايم

استاد آواز ايران در ادامه اين نشست در پاسخ به مشكلات پيش‌روي اين گروه موسيقي براي برگزاري كنسرت‌ها گفت: در اين سي سال به هيچ چيز اميدوار نيستم، زيرا نوع رفتارها به گونه‌اي بوده كه همه چيز در حال تغيير است. در واقع در چنين سيستمي‌ نمي‌توان براي دو سال بعد برنامه‌ريزي كرد و به همين دليل ما همواره بلاتكليف هستيم و با نگاه‌هاي سليقه‌اي مواجه بوده‌ايم. در حالي كه يك گروه موسيقي بايد برنامه‌ي خود را تا يك سال آينده طراحي بكند، اما با شرايط فعلي ما به هيچ چيز نمي‌توانيم تكيه كنيم.

 سعي كردم هنرجويان تنها رديف‌خوان نباشند

او در بخش پاياني اين نشست درباره برگزاري كلاس‌هاي ‌آواز كه به همت فرهنگستان هنر برپا كرده است،‌گفت:‌ اين كلاس‌ها ادامه خواهد داشت. زيرا تاثيرات خوب آن من را تشويق كرد تا آن را ادامه دهم و خوشبختانه هنرجويان نيز خوب بودند و پيشرفت قابل توجهي داشتند كه نتايج آن تا دو سال آينده نشان داده مي‌شود. البته دراين كلاس‌ها من فن خوانندگي را آموزش مي‌دهم تا هنرجويان صداها را شناسايي كنند و حداكثر استفاده از صدا را انجام بدهند. در واقع تمام حواس‌ها را به اين سمت برده‌ام كه تنها رديف‌خوان نباشد، بلكه ياد بگيرند تا از رديف تعريف‌ها و كارهاي تازه‌اي ارايه بدهند.

انتهاي پيام