 خبرگزاري دانشجويان ايران - تهران
سرويس: رسانه
بيان آمارها بخشي از وظيفه حقيقتگرايي اصحاب رسانه است كه بر عينت و حقيقت تاكيد دارد كه متاثر از اخلاق حرفهيي روزنامهنگاري و همچنين روزنامهنگاري بحران و ريسك نيز هست و تعادل ميان ارزشهاي مختلف خبري را تنظيم ميكند.
به گزارش خبرنگار رسانه خبرگزاري دانشجويان ايران (ايسنا)، هادي خانيكي ـ عضو هيات علمي دانشگاه علامه طباطبايي - در سمينار "رسانه و آسيبهاي اجتماعي" با بيان اين مطلب و با تاكيد بر اينكه آمارها شدت و ميزان آسيبهاي اجتماعي را در رسانهها بهويژه مطبوعات نشان ميدهند، درباره چگونگي انعكاس آمارها در رسانهها اظهار كرد: در حوزه تئوريك مساله انعكاس اخبار حوادث و رويدادها به طور عام و همچنين بيان آماري آنها به طور خاص بايد در حوزهي اخلاق رسانهيي ديده شود.
وي كه درباره "بايد و نبايدهاي آماري روزنامهنگاري در حوزه آسيبهاي اجتماعي" سخن ميگفت، افزود: اين آمارها همچنين در حوزه روزنامهنگاري ريسك و بحران نيز بايد مورد توجه قرار گيرند كه البته اين دو حوزه امروز بيشتر در حوزهي مسائل طبيعي مانند سيل و زلزله مطرح هستند و كمتر به حوزهي اجتماعي وارد ميشوند.
او ادامه داد: در حوزه اخلاق رسانهيي، بايد و نبايدهايي كه درباره انعكاس آماري از يك بايد و نبايد صرف اخلاقي نشات نميگيرد زماني كه دو ضرورت روزنامهنگاري در كنار يكديگر قرار ميگيرند نميتواند پاسخي داشته باشد.
اين مدرس ارتباطات تصريح كرد: گاهي چراهايي پيش روي اهالي رسانه قرار ميگيرد كه چطور ميان داوريهاي ارزشي دربارهي محتوا و مضمون اطلاعات با اصول حرفهيي نهادي كه در آن كار ميكنند هماهنگي برقرار كنند.
وي همچنين با اشاره به اينكه در مفهوم اخلاق در دو حوزهي ذاتي و فلسفي بايد تفاوت قائل شد خاطرنشان كرد: مسالهي اخلاق حرفهيي اين نيست كه چه مطلبي درست يا خطا است بلكه مساله اين است كه مطالب درست بايد چطور منعكس شود زيرا انعكاس خبر است كه در برابر تقاضاهاي متفاوت و مخاطباني كه هماهنگي ميان آنها نيست قرار ميگيرد آمارها نيز مصداق همين امر هستند.
او با بيان اينكه براساس تحقيقات، در سالهاي اخير توجه به اخبار حوادث سهم بالايي در ميان مردم ايران داشته است گفت: اغلب مخاطبان براي بالا بردن ضريب آگاهي و هشياري خود و در نتيجه آسيب كمتر به اخبار حوادث توجه فراواني دارند.
وي اضافه كرد: همچنين براساس تحليل محتواي 20 روزنامه سراسري كشور جرايم انعكاس يافته در اينگونه حوادث بيشتر به قتل، قتل و سرقت و سرقت آن هم در حوزه جرائم خانوادگي اختصاص داشته است.
خانيكي با بيان اينكه با توجه به گرايش مخاطبان به بالا بردن ضريب هوشياري خود در مطالعه اخبار حوادث طبيعتا اين اخبار بايد با بايد و نبايدهاي اخلاقي انعكاس بيشتري داشته باشد گفت: سه نظريه وجود دارد كه با تركيب آنها ميتوان بايد و نبايدها را بهتر تدوين كرد كه اولين آن يادگيري اجتماعي است. براساس اين نظريه به ميزاني كه جرائم بيشتري در رسانهها منكعس شود به همان ميزان نيز بايد آموزش جرم و حادثه نيز افزايش يابد يعني انعكاس بيشتر جرائم بايد با آموزش بيشتر همراه باشد.
او اضافه كرد: دومين نظريه نيز نظريه كاشت است كه براساس آن تصوير منفي كه از مطالعه مداوم خبرهاي حوادث و جرائم در ذهن مردم ايجاد ميشود باعث خواهد شد احساس ناامني در جامعه افزايش يابد. به بيان ديگر اين امر باعث ميشود احساس ناامني از خود ناامني بيشتر باشد.
به گفته وي بيتفاوتي يا بيحسي نيز سومين نظريه در اينباره است كه براساس آن وقتي شدت حوادث و دامنه آنها در نشريات، زياد ميشود بيتفاوتي نيز در ميان مردم ايجاد شده و قتل و سرقت براي آنها عادي ميشود.
اين مدرس ارتباطات خاطرنشان كرد: اگر با تكيه بر رويكرد بالا بردن ضريب آگاهي و هوشياري مردم به اين نظريهها نگاه كنيم آمار و ارقام و همچنين خود رويدادها بايد تابعي از نبايدها در جامعه باشند. در نگاه مصونيتگرايانه براي مصون بودن جامعه، به حداقلها كفايت شده و نبايدها گفته ميشود مثلا آمارها نبايد دروغ باشند.
او گفت: معمولا آمارها تمايل به دروغ دارند، بنابراين نبايد با ارائهي آمار دروغ ساختار احساسي جامعه را به هم ريخت جامعه ايراني در نقاط كانوني خود به ارزشها و دين توجه داشته و داراي هويت است، اين را نبايد شكست كه وقتي صاحبان قدرت، سرمايه و منزلت گمان ميكنند نسبت به امور ديني، ملي و اجتماعي دلسوزتر از مردم هستند اين ارزشها نيز شكسته ميشوند.
خانيكي ادامه داد: از آنجا كه آمارها مبناي قضاوت نسبت به جامعه هستند طبيعتا به منابع رسمي و اصلي جامعه نيز منتسب بوده و بنابراين نميتوان آمارها را نسبت به هر مرجعي بيان كرد.
به عقيده وي گرايش مخاطب به طور طبيعي به سمت اخبار عجيب و شگفتانگيز است بنابراين گرايشهاي آماري نيز ممكن است به اين سو برود و تصويري منفي ارائه كند اما اين كار اگر توسط مراجع رسمي انجام شود قطعا در ارايه آمار درست موثرتر خواهد بود.
او در پايان تاكيد كرد: بيان آمارها بخشي از وظيفهي حقيقتگرايي اصحاب رسانه است كه بر عينت و حقيقت تاكيد دارد و از سويي ديگر در چارچوب هنجار اجتماعي رسانه مانند مسئوليت اجتماعي آن نيز ميتوان اين آمارها را سنجيد. بيان آمارها متاثر از اخلاق حرفهيي روزنامهنگاري و همچنين روزنامهنگاري بحران و ريسك است كه تعادل ميان ارزشهاي مختلف خبري را تنظيم ميكند.
انتهاي پيام كد خبر: 8712-06313 |