اعتماد مخاطب مبناي مشروعيت رسانه
كارشناسان در گفت‌وگو با ايسنا تاكيد كردند:
رسانه بدون اعتماد مخاطب رسانه نيست
ديد ابزاري اعتماد عمومي را از رسانه سلب مي‌كند

سرويس: رسانه
1387/11/11
01-30-2009
08:44:51
8711-05230: كد خبر

خبرگزاري دانشجويان ايران - تهران
سرويس: رسانه

در دنياي امروز بايد به‌دنبال ارتباطات گروهي بود چراكه به عقيده كارشناسان هرچه جامعه متحول‌تر و پوياتر مي‌شود، تاثير پيام‌هاي فراگير و جامع نيز در آن کمتر مي‌شود و در نتيجه پيام رسانه‌ها بايد تخصصي‌تر شود و گروه‌هاي خاصي مانند گروه‌هاي مختلف سني، جمعيتي، ‌فرهنگي و غيره را دربرگيرد؛ بنابراين رسانه براي بودن و ادامه حيات در اين فضا به مخاطب و اعتماد او نياز دارد اما اينكه راهكارهاي اجرايي اين اعتمادسازي چيست و چرا گاهي رسانه‌ها اعتماد مخاطبان خود را از دست مي‌دهند از جمله مواردي است كه بايد از سوي مديران رسانه‌ها مورد توجه قرار گيرد ضمن اينكه آن‌ها مي‌توانند از نتايج ارزيابي‌هاي عملكرد خود نيز در اين راستا بسيار بهره ببرند.

به گزارش خبرنگار رسانه‌ي خبرگزاري دانشجويان ايران (ايسنا)، يک رسانه در هر شرايطي رسانه نيست زيرا مهمترين اصل براي بودن هر رسانه‌ وجود مخاطب است؛ بدين معنا كه پوشش يك رسانه هر قدر هم گسترده و متنوع ‌باشد به عقيده كارشناسان اگر اعتماد مخاطبان را با خود نداشته باشد رسانه نيست.

هميشه و در تمامي ادوار عوامل متعددي براي ايجاد اعتماد مخاطب نسبت به رسانه عنوان شده‌ است كه آشنايي با نظام اجتماعي مخاطب و ‌مجموعه بايد‌ها و نبايد‌هايي که بر جامعه او تاثير مي‌گذارد، فنون ارتباطي و به بيان ديگر جذابيت خبرها و سوژه‌ها، دسترسي مخاطبان به رسانه‌ يعني سهولت استفاده از آن در زمينه‌هاي مختلف، ‌همزمان و قابل دستيابي بودن رسانه‌ و موارد ديگري از اين دست كه قطعا هر يك از آن‌ها در ايجاد اين اعتماد نقش بسيار مهمي دارند از جمله آن‌هاست.

يكي از مهمترين مواردي كه رعايت آن در ايجاد اعتماد مخاطب نسبت به رسانه نقش بسيار به‌سزايي دارد نيازسنجي مخاطب است. رسانه‌ها در دنياي امروز با مخاطباني متنوع روبه‌رو هستند و برنامه‌سازي و ارايه اطلاعات به آن‌ها بايد به شكلي علمي و اصولي انجام شود كه تقسيم‌بندي مخاطبان يكي از راه‌هاي اين اطلاع‌رساني مناسب است.

جلب و حفظ اعتماد مخاطب، شرط موفقيت رسانه است

پرفسور يحيي كمالي‌پور - رييس دپارتمان ارتباطات دانشگاه پردو‌ي آمريكا - در گفت‌وگو با ايسنا در اين‌باره مي‌گويد: امروز با توجه به رشد تكنولوژي‌هاي نوين ارتباطات و اطلاعات، هر فردي مي‌تواند خبرنگار باشد و اين مزيت سبب شده است به سرعت اطلاعات در اختيار همگان قرار گيرد؛ البته خبرنگاران حرفه‌يي با اين خبرنگاران تفاوت دارند. به هر حال در اين ميان رسانه‌اي موفق است كه بتواند اعتماد مخاطب را به خود جلب كند.

او با اشاره به اين كه رسانه‌هاي ديجيتال مناسبات دنياي امروز را تغيير داده‌اند، گفت: كنترل و برخورد با رسانه‌ها صحيح نيست؛ چرا كه هر قدر اين رسانه‌ها كنترل شوند باز هم از طريق ديگري اطلاعات در اختيار مخاطبان قرار مي‌گيرد؛ بنابراين بهتر است با اين تحولات، همگام شده و از آن به عنوان يك فرصت براي توسعه و پيشرفت جامعه استفاده كرد؛ چراكه اين امر در افزايش اعتماد مخاطبان نقش موثري خواهد داشت.

به عقيده تحليلگران، منبع معتبر براي خبر به عنوان هويت آن، علاوه بر قابل فهم‌تر كردن خبر، اعتماد مخاطب به رسانه را نيز بيش‌تر خواهد كرد.

علي‌اصغر كيا - مدرس ارتباطات - با تاكيد بر اينكه دليل عمده‌ بي‌اعتمادي مخاطبان به رسانه‌ها، عملكرد خبري ضعيف آن‌هاست، در اين‌باره معتقد است: صرفا جهان سومي ‌بودن رسانه يا مخاطب، دليل موجهي براي بي‌اعتمادي نيست.

بي‌اعتمادي مخاطبان، به عملكرد ضعيف رسانه برمي‌گردد

وي با اشاره به اينكه ارايه‌ مطالب نادرست از سوي رسانه،‌ به تضعيف اعتماد مخاطبانش منجر مي‌شود، اظهار كرد: عملكرد خبري نادرست و ارايه‌ي اطلاعات و اخبار اشتباه به مخاطب بي‌اعتمادي او را دامن مي‌زند.

او با اشاره به انتخاب سياست‌هاي خبري درست از سوي رسانه، به عنوان عامل مهم و تاثيرگذار ديگر در جلب اعتماد مخاطب،‌ افزود: اصلاح سياست‌هاي خبري و عمل در راستاي نياز مخاطبان نه تنها به جذب مخاطب،‌ بلكه به جلب اعتماد او نيز كمك مي‌كند.

اين مدرس دانشگاه درباره تفاوت در بي‌اعتمادي به رسانه ميان قشر عامه و نخبه‌ي جوامع نيز گفت: قشر نخبه و روشنفكر به دليل در اختيار داشتن كانال‌هاي مختلف و دريافت خبر از منابع متعدد و متنوع، هر خبري را به راحتي قبول نمي‌كنند، اما قشر عامه‌ي جامعه معمولا به دليل دسترسي كمتر به منابع مختلف، اخبار راحت مي‌پذيرند، مگر آن كه به حكومت يا حزب خاصي وابسته باشند كه در آن صورت، كمتر به آن اعتماد مي‌كنند.

تيراژ پايين مطبوعات از بي‌اعتمادي مخاطبان نشات گرفته است

اميرهوشنگ عباس‌زاده -‌ كارشناس ارتباطات - نيز در اين‌باره مي‌گويد: وظيفه‌ي رسانه فراهم آوردن،‌ توضيح دادن و تفسير كردن اخبار به صورت كامل و شفاف براي خوانندگان است كه اگر اين وظيفه به بهترين شكل انجام شود حتما اعتماد مخاطبان را در پي خواهد داشت.

او ادامه داد: تيراژ پايين مطبوعات در ايران كه تا حدودي نشات گرفته از بي‌اعتمادي مخاطبان به آن‌ها و نشان دهنده‌ي درست عمل نكردن مطبوعات به همين وظايف است.‌ دست‌اندركاران مطبوعات بايد با حضور در ميان مردم درددل‌ها،‌ آ‌رزوها،‌ پيشنهاد‌ها و انتقادهاي سازنده و خواست‌هاي منطقي آن‌ها را دريافت كرده و منعكس كنند در كنار آن،‌ مجاب كردن مسوولان و مديران رده‌ي اول كشور،‌ براي پاسخگويي به مردم، جلب اعتماد و رضايت آن‌ها بي‌تاثير نخواهد بود.

وي ادامه داد: ميانگين سطح سواد مخاطبان نيز يكي ديگر از عوامل تاثير‌گذار در زمينه‌ي جلب اعتماد مخاطب است، در كشور ما گرچه بيش‌تر مردم با سوادند، اما با نگاهي ژرف و عميق مي‌توان دريافت كه اكثر اين افراد اهل مطالعه، جست‌وجو، كنكاش،‌ تحقيق و ارايه‌ي نظر نيستند و به بيان ديگر اكثر باسودان كشور، سواد رسانه‌يي ندارند.

وابستگي‌ رسانه‌ها به دولت دليل اعتماد نكردن مردم به آن‌هاست

دكتر محمود دهقان - عضو هيات علمي‌ دانشكده‌ي صدا و سيما - نيز در اين‌باره مي‌گويد:‌ رسانه‌ها در كشورهاي جهان سوم ابزاري براي طرح ايده‌ها و دستورات دولت‌ها هستند و تنها حرف‌هاي آن‌ها را به زبان توده‌ي مردم ترجمه مي‌كنند، به همين خاطر تقريبا مشروعيت خود را در بين مردم از دست داده‌اند و گرايش عمومي‌ به رسانه‌هاي بيگانه بيشتر شده است.

او ‌با تاكيد بر اين كه در كشورهاي جهان سوم،‌ رقابتي بين رسانه‌ها وجود ندارد و تا زماني كه اين رسانه‌ها مخاطب‌محور نشوند،‌ نخواهند توانست اعتماد مردم را به سوي خود جلب كنند، اظهار كرد:‌ در نظام‌هاي توسعه‌يافته، احزاب و رسانه‌ها تخصص‌گرا و مردم‌گرا هستند و به همين خاطر مردم به آن‌ها اعتماد بيش‌تري دارند؛ زيرا مطمئن هستند كه اگر اشتباهي به وجود بيايد احزاب و رسانه‌هاي رقيب آن را اعلام مي‌كنند، اما در جهان سوم معمولا اگر رسانه‌ها حتي دروغ هم بگويند‌،‌ اتفاقي نمي‌افتد.

اين مدرس ارتباطات تصريح كرد:‌ اگر رسانه‌ها در كشورهاي جهان سوم آزادانه به طرح و تفسير تفكرات مختلف بپردازند، به دليل مطرح شدن نارضايتي‌ها و مشكلات توده‌هاي مختلف، كمتر شاهد وقوع انقلاب و از هم گسيختگي نظام‌ها در اين جوامع خواهيم بود.

با توجه به آچه گفته شد اهميت جلب و حفظ اعتماد مخاطب براي اهالي رسانه به حدي است كه در سياستگذاري‌هاي رسانه‌هاي خبري در كنار مواردي چون اهداف و خط مشي‌هاي عمومي، استراتژي (راهبردها)، اجراي سياست‌ها، تعيين سياستگذاران و زمان سياستگذاري، اينكه سياستگذاري براي چه کساني انجام مي‌شود نيز به عنوان يكي از موارد بسيار مهم مدنظر است.

در اين سياستگذاري‌ها، مکان مخاطب و طيف اشخاصي که با آن‌ها سروکار داريم، ويژگي گروه‌ها و طبقات مختلف اجتماعي، جامعه‌شناسي مخاطب، نيازشناسي وي و نيز تاريخ، تمدن، فرهنگ و تمام ابعاد زندگي‌اش بايد مورد توجه قرار گيرد.

ديد ابزاري به رسانه، اعتماد عمومي از آن را سلب مي‌كند

بيژن نفيسي - مدرس ارتباطات - هم در گفت‌وگو با ايسنا با تاكيد بر اينكه تكثر رسانه‌ها و دادن آزادي عمل به آن‌ها زمينه‌اي براي افزايش اعتماد عمومي‌ به رسانه‌هاست، دراين‌باره معتقد است: معتقد نبودن به كار روزنامه‌نگاري، به عنوان يك هدف در كشورهاي جهان سوم، از دلايل كاهش اعتماد به رسانه‌ها در اين دست از جوامع است؛‌ چراكه رسانه‌ها در اين جوامع، اغلب، ابزاري براي رسيدن به اهداف خاص سياسي يا اقتصادي هستند.

او تصريح كرد: در واقع ديد ابزاري به رسانه اعتماد عمومي ‌را نيز از آن سلب مي‌كند، البته رسانه‌ها مي‌توانند ابزاري براي رسيدن به هدف باشند، اما نبايد اين امر طوري انجام شود كه رسانه‌ها جاي احزاب و تشكل‌هاي سياسي را پر كنند و با نبود آن‌ها، اين احزاب نيز جايگاهي نداشته باشند.

اعتماد مخاطب به رسانه يكي از مهم‌ترين اصولي است كه رسانه‌ها بايد به آن توجه بيش‌تري داشته باشند، چراكه اگر مخاطب به رسانه اعتماد نداشته باشد، به تبع آن اقبال چنداني به آن نخواهد داشت؛ در واقع رسانه با اعتمادسازي در بين مخاطبان خود مي‌تواند از توجه بيش‌تري برخوردار شود و تاثير بيش‌تري بر افكارعمومي داشته باشد.

علاوه بر آنچه گفته شد از ياد نبريم بي‌اعتمادي نسبت به رسانه، به خود مخاطب هم بستگي دارد، اگر مخاطب فعال باشد و صحت يك خبر را از منابع مختلف جويا شود،‌ سخت‌تر اخبار را مي‌پذيرد و يا تحت تاثير آن قرار مي‌گيرد و اگر منفعل باشد، عكس اين اتفاق خواهد بود.

اما اعتمادسازي، يك فرآيند درازمدت است كه در مدت زمان كوتاهي نمي‌توان به آن دست يافت. اصلاح سياست‌هاي خبري، توجه به نيازهاي مردم، پرداختن به منافع آن‌ها و رعايت اصول و معيارهاي حرفه‌يي از جمله مواردي است كه به موفقيت رسانه در اين امر بسيار كمك خواهد كرد.

انتهاي پيام

كد خبر: 8711-05230
  نظر شما در مورد اين خبر
نام
پست الکترونيک
پيام شما

پر کردن فرم براي دريافت نظرات الزامي است

امتياز به خبر

Imam and Superme leaders views - Strategic Policies - Iran Future Plans - Economy - Industry - Information Society - Social - Health - Education - Science - Politic - Islamic Parliament - Legal - Nuclear Energy - Foreign Policy - World - Iran Neighbours - Imposed War - IslamicInsights - Literature - Art - Radio and TV - Cultural Heritage - Sport - Provinces - Photo -
 

© Copyright 1998-2009 Iranian Students' News Agency - ISNA