خبرگزاري دانشجويان ايران - تهران
سرويس: جامعه اطلاعاتي - ارتباطات

ارتباطات ديني در اسلام بيش از 14 قرن حيات داشته و با تحولات دوران معاصر و پيدايش تكنولوژي‌هاي جديد، امكان تجديد حيات در اختيار او قرار گرفته است بنابراين بايد به اين ارتباطات بها داد و به پژوهش‌هاي آكادميك در اين حوزه بيش‌تر توجه داشت و دولت نيز بايد با اختصاص بودجه بيش‌تر به اين بخش حمايت بيش‌تري از پژوهش در حوزه‌ي ارتباطات ديني داشته باشد.

به گزارش خبرنگار ارتباطات خبرگزاري دانشجويان ايران (ايسنا)، اميد مسعودي - رييس دانشكده ارتباطات سوره - كه در دومين نشست هم‌انديشي ارتباطات ديني با موضوع "محتواي ارتباطات ديني" در پژوهشكده باقرالعلوم سخن مي‌گفت با بيان اين مطلب درباره كاركردها و وظايف ارتباطات ديني با اشاره به اينكه بيان اين كه ما همچنان روي بعضي مفاهيم در حوزه ارتباطات، دين و درمجموع ارتباطات ديني بحث‌هايي داريم اظهار كرد: معمولا در بحث‌هاي ارتباطاتي، دين و دينداري اشتباه گرفته مي‌شود.

او ادامه داد: بسياري از افراد معتقدند دينداري صفت و حالتي انساني است كه دين به آن معتقد است، ضمن اين كه شهيد مطهري نيز دين را در سه مفهوم در نظر مي‌گيرد، خضوع و خشوع در برابر آنچه خدا آفريده است، عقايد ما و نيز دستوراتي براي اين كه چطور بايد رفتار كنيم كه در يك جمع‌بندي كلي از نظر شهيد مطهري مي‌توان به اين نتيجه رسيد كه از نظر وي دين به معني روش زندگي است.

او با بيان اين كه در مبحث ارتباطات ديني قطعا ميان ارتباطات اسلامي با ارتباطاتي كه در كليسا هست، تفاوت‌هايي وجود دارد تصريح كرد: دين به عنوان پديده مستقل از پذيرش انسان‌ها، يعني مستقل از روان انسان و جامعه انساني در نظر گرفته مي‌شود اما دينداري چيزي است كه در رفتارها نشان مي‌دهيم به بيان ديگر دينداري پيروي از راه و رسم، اعتقاد، پيروي از پيامبر، اعتقاد به خدا و غيره است.

وي اضافه كرد: بعد از پيروزي انقلاب افراد زيادي در غرب برروي انقلاب كار كردند كه از آن جمله راگورام در اين باره مي‌گويد اهميت دين در سياست‌هاي جهان سوم پس از انقلاب اسلامي ايران در سال 1979 ميلادي مورد توجه قرار گرفت و علي نبو عزيزي، مشاور ارشد بنياد مطالعات ايران و عضو شوراي سردبيري فصلنامه ايران‌نامه، نيز معتقد است كه حضور نمادهاي پرقدرتي چون استقامت، پايداري، گذشت و فداكاري براي دستيابي به حقيقت و عدالت در شعائر مختلف آن استعداد قابل ملاحظه آن براي قرار دادن اختلاف سياسي در چارچوب اختلافات مذهبي با در اختيار داشتن يك منطق مردمي و واژه‌هايي كه مظلومان در برابر ظالمان قرار مي‌دهد و بالاخره وعده مسيحايي آن براي تحقق يك نظام عادلانه اجتماعي و بازگشت يك امام غايب، آن را به مظهري فوق‌العاده قدرتمند براي اعتراض و مقابله با وضع موجود تبديل مي‌كند.

اين مدرس ارتباطات ادامه داد: بر اين اساس ارتباطات ديني فراتر از ارتباطات و ارتباطات اسلامي و پس از آن شيعي نيز فراتر از يك ارتباط ديني معنا و مفهوم پيدا مي‌كند.

به گفته‌ مسعودي ارتباطات ديني فقط به رابطه دين با رسانه متاخر نمي‌پردازد بلكه در زمان انقلاب نحوه زندگي كردن، فرهنگ ديني و ارتباط ديني در كنار استفاده از يك رسانه كوچك مانند نوار كاست براي انتقال صحبت‌هاي امام خميني (ره) باعث مي‌شود شاه ايران را به زانو درآورد. در كنار اين امر بايد اين واقعيت‌هاي مهم را نيز دانست كه ارتباط ديني فقط ارتباط سنتي نيست، ارتباط ديني پارادوكس سنت و مدرنيته نيز نيست و در عين حال ارتباط ديني فقط مناسك و آيين‌هاي ديني را نيز شامل نمي‌شود ضمن اينكه آنچه باعث مي‌شود پيروان اديان ديگر از باورهاي اسلامي تاثير بگيرند همين ارتباط ديني است.

او با اشاره به پيشنهاد كميسيون مك‌برايد مبني بر اين كه در صورتي كه كاربرد شكل‌هاي سنتي ارتباطات ميان‌فردي در ارتباطي نوين با هم تركيب شوند و به طور صحيح و دقيق سازماندهي شوند مي‌توانند نتايج مثبت و مفيدي به بار آورند تاكيد كرد: جواب ما به چنين پيشنهادي اين است كه رسانه‌ها در تمام تعريف‌ها و مدل‌ها، مجرا و كانال محسوب مي‌شوند ارتباط ديني به معناي رسانه‌هاي سنتي و يا مدرن نيست.

رييس دانشكده ارتباطات سوره با پيشنهاد ايجاد رشته‌هاي ميان رشته‌يي جديد براي كمك به نظريه‌پردازي در حوزه ارتباطات ديني خاطرنشان كرد: تاسيس رشته‌ ارتباطات ديني و پيگيري تاسيس خبرگزاري‌هاي كشورهاي اسلامي از جمله مواردي است كه مي‌تواند به رشد و حيات دوباره ارتباطات ديني كمك كند.

وي با اشاره به اين كه ارتباطات ديني رسانه‌ نيست ادامه داد: ارتباطات يك علم است و وسايل ارتباط جمعي نوين برخلاف گذشته خيلي سريع‌تر در اختيار مخاطبان قرار مي‌گيرد. به نظر مي‌رسد اگر در فلسفه ارتباطات ديني وارد شويم و هستي‌شناسي خود را در اين زمينه حل كنيم قطعا متدولوژي نيز قابل حل است.

در ادامه اين نشست حجت‌الاسلام خاموشي - رييس سازمان تبليغات اسلامي - نيز درباره شيوه‌هاي اطلاع‌رساني با بيان اين كه اگر فرهنگ را سنت‌ها، باورها، گرايش‌ها، اعتقادات و ارزش‌ها معني كنيم مي‌توانيم بسته‌اي با جنبه‌ها‌ي معنايي و همچنين غيرمعنايي فرهنگ به وجود آوريم اظهار كرد: اصيل‌ترين راه ارتباط، ارتباط ميان هر فرد با انسان‌هاي ديگر است يعني آيا هر فردي وظيفه‌اي نسبت به ديگران دارد و در صورت مثبت بودن پاسخ اين وظيفه چيست كه مهمترين عامل قطع اين ارتباط نيز انكار است.

او با اشاره به سبك‌هاي مختلف موجود در ارتباطات با بيان اين كه دولت نمي‌تواند در قبال تعميق، ترويج و بسط جنبه‌ معنايي فرهنگ ديني كه مهمترين بخش آن محتوا و سبك است، جاي مردم را بگيرد تاكيد كرد: اما قطعا در اين راه دولت بايد نقش تسهيل كننده و همواركننده مسير مردم را داشته باشد و به جنبه ارتباطي و انتقال پيام مردم كمك كند.

به گفته‌ وي دولت مي‌تواند تلاش كند مهندس فرهنگي در تمامي برنامه‌هاي نظام مدنظر قرار گرفته و مديريت انگيزه در فعاليت‌هاي فرهنگي و ديني را نيز برعهده بگيرد.

رييس سازمان تبليغات اسلامي هم‌چنين با بيان اين كه تمامي ارتباطات در جامعه انساني، بر ارتباطات انسان با انسان (ريشه‌اي‌ترين ارتباط) سوار است تصريح كرد: انسان به دليل محدوديت‌هاي زماني و مكاني خود از تلويزيون، تلگراف و غيره استفاده مي‌كند؛ بدين معنا اگر پيام از ريشه محتوايي برخوردار باشد قطعا براي اينترنت و غيره نيز بهترين خواهد بود؛ بنابراين رسانه براي جبران نقايص انسان مورد استفاده قرار مي‌گيرد و تاثيرگذاري انسان بر انسان هم‌چنان بهترين و ارتباطات انسان با انسان اصيل‌ترين ارتباط است و در ساير رسانه‌ها محتواست كه اصالت دارد نه خود رسانه.

گفتني است اسكندري - دبير همايش - نيز با بيان اين كه ارتباطات ديني به عنوان مساله‌اي كاملا بديع و تازه در دنياي امروز مطرح است و با اشاره به نشست اول اين سلسله نشست‌ها در تاريخ 23 آذرماه سال جاري با حضور اساتيد و انديشمندان ارتباطات و دين اظهار كرد: در جلسه گذشته پروفسور مولانا درباره نگاه بومي به مساله ارتباطات ديني سخن گفت و به مساله مسجدمحوري بسيار پررنگ و قوي پرداخت چراكه به اعتقاد وي مولفه‌هاي خوبي در اين زمينه داريم كه بايد بر آن‌ها پافشاري كنيم.

او اضافه كرد: دكتر ابراهيمي نيز با نگاهي آسيب‌شناسانه به بررسي مراكز و سازمان‌هاي ارتباطات ديني پرداختند ضمن اين كه دكتر رياضي هم به تاثيرات تكنولوژي بر ارتباطات اشاره و پيشرفت‌هاي حاصله در اين زمينه و هم‌چنين استفاده‌هايي كه از نوآوري و تكنولوژي در ارتباطات مي‌شود را مطرح كرد كه از سوي پروفسور مولانا مورد نقد و چالش قرار گرفت؛ دكتر سعيدي نيز شيوه‌هاي ارتباطات ديني را مورد بررسي قرار دادند كه مقالات ارايه شده با دقت نظر هيات علمي پژوهشگاه به زودي در كتابي در اختيار همه قرار خواهد گرفت.

انتهاي پيام