خبرگزاري دانشجويان ايران - تهران
سرويس: فرهنگ و هنر - هنرهاي تجسمي

كتاب «اين دو حرف» آيدين آغداشلو در جشن تولد 68 سالگي اين هنرمند نقاش در تالار بتهوون خانه هنرمندان ايران و با حضور جمعي از هنرمندان رونمايي شد.

به گزارش خبرنگار هنرهاي تجسمي خبرگزاري دانشجويان ايران(ايسنا)، در اين مراسم احمدرضا احمدي، بابك احمدي، محمد احصايي و بهرام بيضايي از آيدين آغداشلو گفتند.

در آغاز اين مراسم كه شامگاه چهارشنبه برپا بود؛ ناهيد طباطبايي- مدير انتشارات «ديد» با اظهار خرسندي از حضور در اين مراسم، گفت: انتشارات ديد از سال 71 در كنار شركت «گرافيك ديد» هدف خود را بر روي چاپ و انتشار كتاب‌هاي هنر، ادبيات و تاريخ معاصر قرارداد تا از ميان اين نوشته‌ها با اهداف هنرمندان و دنياي آن‌ها آشنا شود و اين هفت رنگ زيباي تاريخ، ادبيات، زندگينامه و... را نمايان كند.

او ادامه داد: در اين ميان اما آيدين آغاداشلو خود شاهد ديگري است. فردي كه كارشناس هنري، نقاش و... است. او در اين كتاب با تاكيد بر دانش و بصيرت خود به آن چه افراد مي‌پرسند پاسخ مي‌گويد، نقد مي‌كند و پنجره‌هاي ذهن مخاطب را به نسيمي مي‌فشرد. زيرا كه او آموزش را وظيفه خود مي‌داند و هرآنچه از هنر و زندگي آموخته با دست و دلبازي در اختيار مخاطبش قرار مي‌دهد.

او در پايان با نقل قولي از بخشي از اين كتاب، تولد آغداشلو را تبريك گفت.

در ادامه اين مراسم، احمدرضا احمدي- شاعر و نويسنده كه از دوستان قديمي آغداشلو است بعد از حضور

بر روي سن از تمام حاضران درخواست كرد تا به احترام آغداشلو و تولد 68 سالگي اين هنرمند از جاي برخيزند.

او ادامه داد: امشب بهترين لباس‌هايي را كه داشتم پوشيدم و براي اينكه به چشم هنرمند او بيايم، پيراهن آبي بر تن كردم.

احمدي ادامه داد: بايد از ناهيد طباطبايي، فيروز شافعي و مجيد عباسي تشكر كنم كه همزمان با رونمايي اين كتاب مرا به جشن تولد دوست 45 ساله‌ام دعوت كردند. هر چند كه من و آيدين قطعا اقبال محمدعلي جمال زاده را نداريم تا با يك بليت، سه سانس در اين جهان بنشينيم. پس فرصت‌مان كم است و خوشحالم كه امروز سرحال هستم و آيدين همچنان در كنارم حضور دارد.

او اضافه كرد: من هفت ماه زودتر از آيدين به دنيا آمدم و قطعا اگر آن زمان از من سوال مي‌كرد، به او

مي‌گفتم كه در اين دنيا خبري نيست، اما با اين وجود او امروز نقاش بزرگي است، كارشناسي آثار هنري است و نثر فارسي را مجلل و فاخر مي‌نويسد، زيرا كه كوشش ما براين است كه به سادگي برسيم چون نمي‌خواهيم اداي ديگران را در آوريم.

اين شاعر خاطرنشان كرد: آيدين معلم بي‌ريايي است و آنچه را كه در زندگي كشف كرده است، بي‌هيچ ابايي در اختيار شاگردانش مي‌گذارد، در حالي كه معمولا اساتيد دانسته‌هاي خود را به گور مي‌برند ولي او اينطور نيست زيرا مي‌داند كه نقاش دوران ما بايد از هنرهاي زمانه‌اش اطلاع داشته باشد. پس او سينما را مي‌شناسد و نقدهاي خوبي مي‌نويسد كه تحليلي و استدلالي است، يعني انشاء نمي‌نويسد.

اين نويسنده با اشاره به سال‌هايي كه در كنار آغداشلو زندگي كرده، يادآور شد: در تمام اين سال‌ها و در بدترين لحظه‌ها و بهترين‌ها آيدين آغداشلو در كنارم بود و رنج‌هاي مرا دفن كرد و من غصه‌ها و حرف‌هايم را با او تقسيم كردم.

او با صبوري گوش داد و گاهي آرامم كرد. زيرا كه او فروتن و شكيباست و از مردم اين سرزمين طلبكار نيست.

احمدي گفت: آيدين مي‌داند كه سهمش ازاين جهان چقدر است. به همين دليل هم نمي‌گويد كه چرا مردم قدرش را نمي‌دانند و من در تمام اين 68 سال زندگي‌ام نگران دو دست آيدين بودم و فكر مي‌كردم كه اگر اين دو دست آسيب ببيند چه مي‌شود؟!

احمدي در ادامه سخنانش با اشاره به چگونگي آشنايي‌اش با آغداشلو و ويژگي‌هاي اين هنرمند، توضيح داد: آيدين صاحب يك ذهن هندسي است و همواره در جست‌وجوي هنر ايران و پيشينه‌ي آن بوده است. از سويي ديگر به هنر ايراني و اسلامي ارج مي‌نهد و همه عمر درپي پيوند دادن تكه‌هاي سفالين اين جستجو و تاريخ بوده است تا شجره خويش را به ما نشان دهد. البته در اين ميان او مترادف بازي را دوست ندارد و گاه عطوفت هم به خرج نمي دهد چون حكايت اين قوم را زلال مي‌بيند و زلال مي‌نويسد و ما امشب در اين سالن جمع شده‌ايم تا به يكي از خادمان فرهنگ اين سرزمين كه سرشار از عطوفت است اداي احترام كنيم.

او سپس با مرور گذشته و حال خود و آغداشلو، چنين ادامه داد: آيدين چون من متولد 1319 است. در فقر و بيماري و شقاوت روزگار گذرانده و در 5 سالگي شاهد پايان جنگ جهاني دوم بود. در 14سالگي دچار فلج اطفال شد و در 10 سالگي از رشت به تهران مهاجرت كرد و دوران مدرسه‌اش مصادف با ملي شدن صنعت نفت بود و در 12سالگي شاهد كشتار وسيعي شد.

او ادامه داد: دوران ما سرما بود و كتاب‌هايي كه هيچ از آن ها نمي‌فهميديم و معلمان گرسنه‌اي كه بي منطق درس مي دادند و دوران دبيرستانمان با محاكمه دكتر مصدق و اعدام فداييان اسلام همزمان بود، در اين ميان اوضاع نقاشي هم خيلي خوب نبود.

احمدي اضافه كرد: آيدين 17 ساله يك نقاش تبليغاتي بود و نقاشي در اطراف او در بلاتكليفي محض به سر

مي‌برد و من هنوز در حيرت هستم، كه ما در آن زمان كه سرشار از وحشت و ترس بود چطور نفس كشيديم.

او ادامه داد: آيدين را سال 42 و با مقاله‌هايي كه مي‌نوشت، شناختم. مقاله‌هايش جسورانه و با سواد بود و به واسطه آنها با او دوست شدم و بعد از آن هرشب با او بودم. هر دو پرانرژي و با شهامت بوديم و فكر مي‌كنم كه امروز از شدت وارفتگي، وارسته شده‌ايم.

او با اشاره به خصلت‌هاي آغداشلو در حوزه هنر، يادآور شد: آيدين هيچگاه براي تفنن نقاشي نكرد، بلكه اين شغل او بود و همواره از اين موضوع عصباني بود كه چرا نقاشان اطلاعاتي از نسل گذشته‌شان ندارند. من بعد از ديدن نقاشي‌هاي آيدين آغداشلو و بهمن محصص احساس كردم كه با نقاشي مي‌توان حرف زد، زيرا كه در تمام آثار آيدين مي‌توان آثار رنج و انهدام را ديد. در واقع آيدين خيلي زود متوجه هراس و ترس شده بود و براساس آن نقاشي مي‌كرد و امروز دراين كتاب او دوباره كتيبه‌اي را با كلام ترسيم كرده است.

اين دوست ديرينه در ادامه خاطرنشان كرد: آيدين هميشه براي نقاشي احترام و جلال قائل است و در جواني ما كه كسي هنوز عادت به خلق كردن نداشت و همه چيز ترجمه بود، او راه خود را تغيير نداد و هيچگاه مسخ نشد. بلكه در هر اتفاق خودش را نشان داد و همواره با هوش و خرد به جهان اطرافش نگريست و فهميد كه غُره شدن و تكبر جزام روحي است، يعني او خود خلاق بود.

احمدي در پايان سخنانش شعري را كه براي آيدين آغداشلو سروده بود براي حاضران خواند.

سپس بابك احمدي- پژوهشگر فلسفه هنر و مدرس دانشگاه در جمع حاضر شد و گفت: آيدين آغداشلو امروز بهترين هديه‌هايش را از احمدرضا احمدي گرفت. ولي دست من خالي است و جز ستايش او چيزي ندارم.

او ادامه داد: آيدين و چند نفر ديگر از نسل او از آغازگران فرهنگ و هنر دهه چهل هستند كه روي ما تاثير گذاشتند و نگاه ما را نسبت به زندگي و هنر تغيير دادند و نسل‌هاي بعد را ساختند.

احمدي مطرح كرد: آنها آدم‌هايي بودند كه نخواستند جهان را عوض كنند ولي كردند و يك چيز بزرگ را فراهم آوردند و به ما ياد دادند كه از طريق هنر جهان ديگري را داشته باشيم و زندگي را معنا دهيم.

اين پژوهشگر آيدين آغداشلو را يكي از بزرگترين نقاشان ايراني دانست و گفت: من از او دفاع مي‌كنم و معتقدم كه يكي از بزرگترين و ممتازترين‌ مدرنيست‌ها است و ما ناگزيريم كه در تاريخ از او ياد كنيم. درس اخلاقي آيدين به ما نيز همان تعهد كاري‌مان است.

به گزارش ايسنا، در بخش ديگري از اين مراسم بهرام بيضايي كه با تاخيري يك ساعته به مراسم رسيده بود درباره آغداشلو و هنرش سخن گفت.

او توضيح داد: در ترافيكي كه گير كرده بودم تمام فكرهايم را جا گذاشتم و آن چه كه امروز مي‌گويم، قطعا تمام آن چيزي نيست كه مي‌خواستم درباره آيدين بگويم. از سوي ديگر حرف زدن از او در جمعي كه خودش هم حضور دارد كاري سخت است، زيرا كه او سخنران چيره دستي است و مي‌دانم كه چقدر كلمه دردست دارد و براي من كه گريزان از حرف زدن هستم، اين كار كمي سخت است.

او سپس به كتاب آغداشلو و مقدمه كريم امامي بر آن اشاره كرد و افزود: در اين مقدمه زمانه‌اي كه تصادفا از 1319 آغاز مي‌شود، مرور مي‌شود. تحولاتي عجيب كه تا جنگ جهاني دوم ادامه مي‌يابد و آنقدر پرشتاب و شگفت انگيز است كه شايد به باور ما هم درنيايد.

اما آيدين در اين وضعيت و در بخشي از جهان كه روبه دگرگوني دارد يعني رشت به دنيا مي‌آيد. در واقع رشت، شهري مهم است كه سر راه اروپا است، اما بعد از چندي زوال در آن آغاز مي‌شود.

او اضافه كرد: آيدين در ده سالگي شاهد مرگ پدرش است و از همان زمان متفاوت بودن در زندگي را درك

مي‌كند، كه درك سازنده‌اي در زندگي او محسوب مي‌شود و سپس تصميم مي‌گيرد تا از اين اتفاق كه باعث خردشدنش در زندگي شده بود، يك امتياز را بسازد و با تسلط بر زبان، نوشتن، گفتن و نقاشي كردن، كم كم به صورت يك مرجع درمي‌آيد.

او آنقدر مي‌خواند تا به يك كارشناس هنري بدل شود و اين اتفاق و نتايجش آسان به دست نمي‌آيد ، زيرا او در زمانه‌اي سخت درك كرد كه بايد يادبگيرد تا روي پاي خودش بايستد و شروع به كار كند و من در اين ميان همواره دوست داشتم، بفهمم كه او چطور در اين شرايط به نقاشي علاقه‌مند شد.

بيضايي چنين ادامه داد: آيدين كار كرد و آنچه را كه درباره انهدامي كه در يك قدمي‌اش ايستاده بود، با ساختن خودش احساس كرد و آن چه را كه آينده قرار است از او بشنود را در تابلوهايش نقش بست.

بيضايي مطرح كرد: در زندگي آيدين آغداشلو، سازنده اصلي لحظه‌اي است كه او بين تسليم شدن در برابر انهدام، مي‌ايستد. او در ده سالگي آيدين آغداشلو بودن را انتخاب مي‌كند و در اين ميان مجموعه «خاطرات انهدام» مهمترين بخش از كارهاي اوست كه آنقدر مفهوم دارد كه حتي مي‌تواند نقاشي را دردل خود بگيرد.

بيضايي با پرداختن به مجموعه «خاطرات انهدام» يادآور شد: عملكرد اين مسئله در روحيه و روانشناسي آيدين قرار دارد. زيرا كه او بارها كارها را مي سازد و منهدم مي‌كند و مي توان از اين طريق سه شخصيت خلاق، كسي كه اثر خلاق را پايمال مي كند و فردي را كه شاهد اين نابودي است، در تمام كارها مشاهده كرد. در واقع آيدين اين شخصيت‌ها را بازسازي مي‌كند، زيرا كه آنها تزكيه روان و بازسازي شده خود اوست.

بيضايي اضافه كرد: حتي اين نقاشي‌ها مي‌تواند جبران نوعي بازي‌هاي نكرده كودكي او باشد. زيرا در آن

سال‌هايي كه هم سالانش در كوچه‌ها بازي مي‌كردند، او مي‌خواند، مي‌نوشت و ياد مي‌گرفت و به دور خيلي از

لذت‌هاي فرضي آن دوره زندگي‌اش را خط كشيد و از اين طريق بچگي‌اش را از دست داد.

بيضايي اين ويران كردن آثار را نوعي بازيگوشي بچه‌گانه دانست و افزود: در پس مرور مجموعه «خاطرات انهدام» مي توان پي‌برد كه نقاش چگونه اين سير را ادامه داده است. در واقع اين نقاشي‌ها درباره انهدام است و انهدام نقاش را به خلاقيت وامي دارد و اين خلاقيت چيزي نيست جز انهدام كه اين چرخه زندگي را مي‌سازد.

او ادامه داد: آيدين همان كاري را مي‌كند كه فردوسي در زمان خود انجام داد. كسي كه بارها و بارها پهلوانان سترگ را با واژه‌ها ترسيم كرد و در پايان آن‌ها را با واژه‌ها از بين برد و آيدين هم همين كار را با ساختن و نقاشي كردن انجام داد و اين خلاقيت او مقاومتي در برابر انهدام است.

بيضايي سپس با اشاره به نوشته‌هاي آغداشلو، گفت: آيدين خودش توضيح مي‌دهد كه اين نوشته‌ها براي كسي است كه در دوران خودش يك مرجع است. هرچند كه گاهي او در نوشته‌هايش يك چرا به ما بدهكار مي‌شود، ولي در نهايت خودش را در معرض داوري ما قرار مي‌دهد و اميدوارم كه عمري دراز و دستي قوي داشته باشد تا بهانه‌اي شود براي كساني كه شروع مي‌كنند.

در بخش پاياني اين مراسم، محمد احصايي- نقاش و خوشنويس و از ديگر دوستان آغداشلو سخن گفت.

او عنوان كرد: موجب مباهات است كه در اين جمع و در كنار ساير دوستانم از آيدين، دوست ديرينم كه به قول خودش جوان موسفيد، متلاطم و متعادل است سخن بگويم.

من 50سال در كنار آيدين زيستم و چه شب‌ها كه محو كار كردنش شدم، نوشته‌هايش را خواندم و آثارش را مطالعه كردم، بنابراين در ظاهر سخن گفت از آيدين و آثارش برايم ساده مي‌نمايد.

او اضافه كرد: فرهيختگي و تيزهوشي در كنار طنز و دريا دلي و سلوك در آيدين و كارهايش ديده مي‌شود و براي من اين آرزو حتي براي اين كه عظمت كارش را بنمايد، دست نيافتني است.

او ادامه داد: در ابتداي سال‌هاي 40 در يك موسسه همكار بوديم. آن روزها وقتي نقدهاي سازنده‌اش را

مي‌خواندم در حيرت بودم و همان جا فهميدم كه نقاشي چيره‌دست است. او درعين حال ناداني و كُند ذهني و كلك را بر نمي‌تابيد و طوفان به پا مي‌كرد زيرا كه او خود در جست‌وجو حريص بود.

احصايي گفت: آيدين براي من معلمي الگو بود. مي‌خواندم و دقت مي‌كردم و او از دانسته‌هايش براي من

مي‌گفت، حتي به فيلم ديدن از طريق او علاقه‌مند شدم. آيدين فن بيان، طرز تركيب و چيدمان عبارات را به خوبي مي‌داند و قطعه شناسي بي‌بديل است و در كنار آن عشقي بي سرانجام به هنر و احترامي عجيب براي وطنش دارد كه نمي‌دانم از كجا سراغ گرفته است.

او متذكر شد: آيدين اطلاعاتي ناب و دسته اول دارد و مدت‌ها است كه خيالم را راحت كرده تا هر آنچه را كه

مي‌خواهم بدانم به تكدي از او سراغش را بگيرم، زيرا كه او يك دانشكده هنري است و من سر تعظيم به اين معلم دارم. او كسي است كه در نسل خودش گذشته و حالش را درست تماشا كرد و آن چه را كه آموخت به همه انتقال داد.

احصايي در پايان يكي از تابلوهايش را براي تولد 68 سالگي آغداشلو به او اهدا كرد.

آغداشلو نيز در پايان اين مراسم در سخناني كوتاه گفت: امروز در جمع شما غرق عنايت، لطف و كمي غلو شدم اما از اين خبرها نيست.

به گزارش ايسنا، در بخش پاياني اين مراسم در كنار رونمايي و فروش كتاب «اين دو حرف»، سه تابلوي نقاشي آغداشلو در يكي از تالارهاي استاد مميزي رونمايي شد كه در اين ميان، اثر جاودانه آغداشلو از مادرش نيز قرار داشت.

گفتني است: در اين مراسم عباس كيارستمي، حميد امجد، كامران شيردل، رويا نونهالي، حبيب الله صادقي و... حضور داشتند و جمعيت زيادي در دو سالن مختلف خانه هنرمندان ايران برنامه را دنبال مي‌كردند.

انتهاي پيام